ဆန္းသစ္ေျပာင္းလဲရမည္႔သမ၀ါယမ႑

                                         သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားႏွင္႔ပတ္သက္ျပီးတည္ေဆာက္မႈျပဳျပင္မႈအမ်ဳိးမ်ုိးကုိေခတ္က အလုိက္သမ၀ါယမေလာကသားမ်ားကေဆာင္ရြက္ခဲ႔ၾကသည္႔ မွာ ၁၉၀၅ ခုျမင္မႈေငြစုေငြေခ်း သမ၀ါယမ အသင္းမွစတင္ကာ လုပ္ေဆာင္လာၾကရျပီး ယေန႔အထိသမ၀ါယမ ဆုိသည္႔ လုပ္ငန္း သည္ျပည္သူအၾကား ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမရွိသံမဏီဘုိးသက္ရွည္အျဖစ္ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာျဖင္ရွင္သန္ ေနဆဲျဖစ္ ပါသည္။အခ်ဳိ႕ခုိင္မာပါသည္ဆုိေသာအဖြဲအစည္းမ်ားသည္ပင္လွ်င္ေခတ္ကာလအေျခအေနအရအမည္ ေျပာင္း ပုံသ႑ာန္းေျပာင္းကာ လူမႈနယ္ပယ္ စီးပြြါးေရးနယ္ပယ္မ်ားမွထြက္ခြာေျပာင္းလည္း ရွင္သန္ ၾကရေသာ္ လည္း ဒီမုိကရက္တစ္နည္းလမ္းအရ ထူေထာင္ခဲ႔ရေသာသမ၀ါယမမ်ားမွာမႈ အနည္းငယ္ေမွးမွိန္ ယုံမွတပါး လုံးလုံးေပ်ာက္ကြယ္မသြားဘဲ ေလာကဓံတရားအား သမ၀ါယမဘက္ေတာ္သားအခ်င္းခ်င္း လက္ဆင္႔ကမ္း သယ္ေဆာင္ကာ လူထုအၾကား လူမႈစီးပြါးေရးနယ္ပယ္အၾကားရွင္သန္ေနဆဲျဖစ္ပါ သည္ ။

ေရွ႕အဆက္ဆက္ သမ၀ါယမပညာ သမ၀ါယမစိတ္ဓါတ္ သမ၀ါယမအေတြးအေခၚမ်ားအားေပ်ာက္ပ်က္ မသြားေစရန္ လက္ဆင္႔ကမ္းသယ္ေဆာင္ခဲ႔ၾကေသာ သမ၀ါယမ၀ါဒီစစ္စစ္ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားကုိလည္း အလြန္ပင္ေက်းဇူးတင္ေနမိပါသည္။

စြမ္းေဆာင္ရည္ျမွင္႔ေရး

                          ၁၉၀၁ ခုႏွစ္အိႏၵိယႏုိင္ငံငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈစုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္မွအစတည္ျပီး၁၉၀၄ ခုႏွစ္မတ္လ(၂၇) ရက္ေန႔အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ရဖုိက္ဆင္နည္းႏွင္႔ လူ႕ဇတၱိမႈအရလယ္သမားမ်ားရင္ဆုိင္ရေသာ ျပႆနာမ်ားကုိေျဖရွင္ရန္ျပဌာန္းလုိက္ေသာသမ၀ါယမအက္ဥပေဒအရ၁၉၀၅ခုႏ်စ္တြင္သမ၀ါယမေငြစုေငြ

ေခ်းအသင္းမ်ားေပၚေပါက္လာရာမွျမန္မာတုိ႕သည္သမ၀ါယမနည္းလမ္းမ်ားကုိမိမိတုိ႔လူမႈဘ၀ဖြံျဖုိးဖုိ႔အ တြက္ အသုံးျပဳလာၾကရာမွသမ၀ါယမမ်ဳိးေစ႕က်ခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ေငြစုေငြေခ်းျဖင္႔စတင္သေႏၶတည္ခဲ႔ ေသာသမ၀ါယမမ်ားသည္ ကုန္သြယ္ ထုတ္လုပ္မႈ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားအထိ တုိးခ်ဲ႔လုပ္ကုိင္လာခဲ႔ ၾကသည္မွာ ၁၉၉၃-၉၄တြင္ သမ၀ါယမအသင္းေပါင္း ၂၇၁၀၇ သင္းတြင္းအသင္းသားေပါင္း ၈.၇၆ သန္း အထိ အျမင္႔ဆုံးတုိးတက္လာခဲ႔သည္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပုိင္းတြင္းသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္လူထုအၾကားတြင္ေရ ပန္းစားျခင္သိပ္မရွိေတာ႔ေသာ္လည္း ကိန္ဂဏာန္းမ်ားအရ ၁၉၉၃-၉၄အထိသမ၀ါယမအသင္းမ်ားအေပၚ မွိခုိအားထားသူအသင္းသာမ်ားမွာ ျမင္႔တက္ဆဲျဖစ္ပါသည္။၂၀၁၂-၂၀၁၃ တြင္အသင္းအေရအတြက္ ၁၄၁၃၉ သင္းသာတည္ရွိျပီး ၂၀၁၃ ဒီဇင္ဘာလတြင္ အသင္းအရည္အတြက္ ၂၃၆၃၉ သင္းအထိျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းႏုိင္သည္မ်ားကုိလည္းေလ႔လာရျခင္းအားျဖင္႔ ေခတ္ကာလအေျခအေနအရ အသင္မ်ား အတုိးအ ေလွ်ာ႔ ျဖစ္ေနရျခင္းမွာ ဒါရုိက္တာအဖြဲ႔၀င္မ်ား အသင္းသားမ်ား၏ စြမ္ေဆာင္ရည္အေျပာင္အလည္းႏွင္႔ ဖန္တည္နုိင္မႈေျပာင္းလဲႏုိင္မႈ အေပၚျဖစ္ေပၚေနသည္ဟုသုံးသပ္မိပါသည္။

                          ေခတ္အေျခအေနမ်ားအရ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားဖြဲ႔စည္းမႈလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသည္ အသင္းသားႏွင္႔အသင္းအရည္အတြက္တုိးတက္လာလုိက္ က်ဆင္းသြားလုိက္ျဖစ္ေပၚေနျခင္းမ်ားသည္ အ ေျခခံျပည္သူလူထု(အသင္းသားအျဖစ္ပါ၀င္လာမည္႔သူမ်ား)ႏွင္႔ ဦးစီးဦးေဆာင္ျပဳ အေကာင္အထည္လက္ ေတြ႔ေဖၚေဆာင္ၾကရမည္႔အမႈေဆာင္ဒါရုိက္တာမ်ား(Co-operative leaders)အေနျဖင္႔သမ၀ါယမအႏွစ္သာ

ရသမ၀ါယမရည္မွန္ခ်က္ႏွင္႔ သမ၀ါယမ အသိပညာ အားနည္းမႈရွိျပီးေခတ္ကာလေတာင္းဆုိမႈ မႈ၀ါဒမ်ားအရ သာ တာ၀န္တရပ္သုိ႔မဟုတ္အက်ဳိးရလဒ္တစုံတရာအတြက္ အထူးအခြင္႔အေရးဆြဲေဆာင္မႈ မ်ားအေပၚအ ေျခတည္ခဲ႔ၾကသျဖင္႔ ျပင္ပအေထာက္အပံ(ဆုိရွယ္လစ္စနစ္အတြင္း အစုိးရ၏အထူးဦးစားေပး လူသုံးကုန္  ၀ယ္ယူခြင္႔မ်ား၊ေခ်းေငြမ်ား)မ်ားေလွ်ာ႔နည္းလာျခင္းသီးျခားရပ္တည္ရန္မႈ၀ါဒေျပာင္းလဲသြားသည္႔အခါ လုပ္ ငန္းမ်ားအာနည္းလာျပီးအသင္း၀င္မ်ား၏ ကုိယ္ပုိင္တိထြင္စြမ္းေဆာင္မႈအားနည္းသေလာက္ အသင္းအေရ အတြက္အသင္းသားအေရအတြက္က်ဆင္းသလုိ အသင္းသားမ်ားအတြက္ အက်ဳိးျပဳေထာက္ပံမႈနည္းပါး သြားရာမွ သမ၀ါယမအေပၚ အသင္းသားမ်ားအထင္အျမင္လႊဲမွား သလုိ လူထုအတြင္းမွာပါသမ၀ါယမသည္

ပုံရိပ္္ဆုိး မႈ၀ါဒအဆုိးအျဖစ္ ထင္ျမင္ယူဆက်န္ရစ္ခဲ႔ရသည္ျဖစ္သည္မွာ ၀မ္နည္းဖြယ္ျဖစ္ခဲ႔ရပါသည္။ သမ၀ါယမဆုိသည္မွာႏုိင္ငံေရး လူမႈေရး အဖြဲအစည္းထက္ စီးပြါးေရးေငြးေရးေၾကးေရး အေလးသာေသာ အဖြဲ႔အစည္းေသာ္ Business သက္သက္ဟုလည္းဆုိရန္ခက္ခဲျပီး Social Business Organization ျဖစ္သည္ ကုိ အသင္းသားႏွင္႔ BOD ပါ ယုံၾကည္သက္၀င္ေနေရးသည္ အေရးပါဆုံးျဖစ္ေပသည္။သင္႔တင္႔မွ် ေသာအျမတ္ႏႈန္းမရရွိဘဲ အသင္းသားအက်ဳိးကုိ ျဖည္႔ဆည္းနုိင္မည္မဟုတ္သလုိ အသင္းသားသက္သာ ေခ်ာင္ခ်ည္ေရးအျမင္ျဖင္႔ Operatioal Cost ကုိ ေတာင္မကာမိပါက BOD ႏွင္႔ ၀န္ထမ္းမ်ားကလည္း ၾကဳိးပမ္း စြမ္းေဆာင္လုိစိတ္နည္းပါးလာမည္ျဖစ္ကာ အရည္အေသြးပုိင္းက်ဆင္းလာမည္ျဖစ္သည္။ အသင္း သားမ်ားအေနျဖင္႔ႏွစ္စဥ္ေက်နပ္ေလာက္ေသာအျမတ္ခြဲေ၀ခံစားရျခင္း စီးပြြါးေရးအတြက္လုိအပ္ခ်က္ လူမႈ ေရး ပညာေရးအတြက္လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိ အမွန္တကယ္ခံစားလာရသည္ဆုိပါက သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား အေပၚ အားထားကာ ပါ၀င္လာၾကမည္မွာမလြဲေပ။ သုိ႔ေသာ္သမ၀ါယမစိးပြါးေရးစနစ္သည္ ပါ၀င္သူအသင္း မ်ားအေနျဖင္႔ အစုလုံေလာက္စြာထည္႔ ၀င္ျခင္း ေငြေၾကးအရင္းအႏွီးမ်ားကုိ အသင္းတြင္ထဲ႔၀င္စုေဆာင္းျခင္း အသင္းမွေဆာင္ရြက္ေသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္မ်ားတြင္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္း အားေပးျခင္းစသည္႔ စုေပါင္း ပါ၀င္ေသာ စိတ္ဓါတ္ ယုံၾကည္ခ်က္မ်ားရွိေနေရးသည္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားေအာင္ျမင္ၾကီးထြားေရး အတြက္ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ျဖစ္ေပသည္။ လက္ရွိေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းတြင္ သမ၀ါယမမ်ားသည္ လည္းပုဂၢလိက စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားနည္းတူ အစုိရဘ႑ာ ရန္ပုံေငြခြဲရသည္  အေျခအေနတြင္မရွိဘဲ မိမိအသင္းသားမ်ား၏ အစုထည္႔၀င္ေငြမ်ားျဖင္႔ သာလူမႈဘ၀ျမင္မားေရးကုိ ဖန္တီးေနရျပီး ယခင္ ယခင္ ေခတ္အဆက္ မိမိတုိ႔ဘုိးဘြားသ၀ါယမသင္းသားၾကီးမ်ား၏ စုေဆာင္ထားရွိခဲ႔သည္႔ ဘ႑ာေငြမ်ား အေဆာက္အဦးရင္းႏွီးပစၥည္းမ်ားအားေခတ္အဆက္ဆက္ သမ၀ါယမ၀န္ၾကီးဌာနႏွင္႔ ဗဟုိသမ၀ါယမအ သင္း တုိင္းနွင္႔ျပည္နယ္အသင္းစုခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားကထိမ္သိမ္းစီမံေပးသျဖင္႔ ယေန႔အထိရွင္သန္ေနျခင္းအား ယေန႔ ေခတ္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းအေပၚ အျမင္ဆုိးျဖစ္ေပၚေနသူမ်ား သိရွိရန္လည္းအလြန္လုိအပ္ပါသည္။ သုိ႕မွသာ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္စည္းမဲ႕ကမ္းမဲ႔ ပရမ္းပတာ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမဟုတ္ဘဲ ဥပေဒစည္း ကမ္းမ်ားႏွင္႔အညီ လုပ္ေဆာင္ေနေသာစီးပြါးေရးအင္အားစုျဖစ္သည္ဆုိသည္ကုိနာလည္လက္ခံလာၾကပါ မည္။

လူတုိင္းအက်ဳိးရွိေစမည္႔သမ၀ါယမ

                    သမသါယမလုပ္ငန္းမ်ားကေဆာင္က်ဥ္းေပးေနေသာစီးပြြါးေရးလုပ္ငန္းအေျမာက္အမ်ားရွိပါ သည္။သုိ႔ေသာ္လူတုိင္းအက်ဳိးခံစားခြင္႔မရရွိေသးဘဲတုိင္းျပည္လူဦးေရ၏၁၀% ၀န္က်င္သာခံစာၾကရသည္ အတြက္ အားမလုိအားမရျဖစ္ရေပသည္။ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား၏၀န္ေဆာင္မႈ ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္သြယ္မႈ အသီးအပြင႔္မ်ားအားျပည္သူျပည္သားတုိင္းခံစားေစလုိေေသာ္လည္း အသင္းသားအျဖစ္ပါ၀င္မလာၾကပါက မည္မွ်ပင္ ေပးျခင္းေသာ္လည္းခံစားၾကရမည္မဟုတ္ပါ။သမ၀ါယမအသင္းမ်ားထူေထာင္ေရး သမ၀ါယမအ သင္းမ်ားတြင္အသင္းသားအျဖစ္ပါ၀င္လာေရးအတြက္ အေျခခံသမ၀ါယမ အသိပညာမွာအလြန္နည္းပါလွပါ သည္ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားမည္သုိ႔လုပ္ေဆာင္သည္မည္သုိ႔အသင္းသားမ်ားအတြက္အေထာက္အပံျဖစ္ သည္ကုိ ျပည္သူလူထုအတြင္းက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔နားလည္မႈမရွိိၾကဘဲ လုပ္ငန္းရပ္တန္႔ကာ အုပ္မႈိင္းမႈိင္း ေျခာက္ကပ္ကပ္ျဖစ္ေနသည္႔ ယခင္ကသမ၀ါယမအသင္းမ်ားကုိၾကည္႔ျမင္ေတြ႔ျမင္ျပီးအဆုိးျမင္သမားမ်ား၏ ေ၀ဖန္မႈအၾကား ဂဃဏန ဘာမွမသိၾကေလာက္ေအာင္ သမ၀ါယမ အသိတရားေပ်ာက္ကြယ္မႈမ်ားကုိ ထင္ရွားသိသာေသာ သမ၀ါယမစီးပြါးေရးအေဆာက္အအဳံမ်ားျဖင္႔ ျပန္လည္ျမွင္႔တင္ရန္လုိအပ္ လွ်က္ရွိပါ သည္။အမွန္တကယ္တြင္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းတခုသည္တနည္းအသင္းတသင္းသည္မိမိျမဳိ႔မိမိေက်းလက္ေဒ သအတြက္ အလုံစုံေသာ လူမႈစီးပြါးေရးလုိအပ္ခ်က္မွန္သမွ်ကုိစီမံဖန္တည္းေပးနုိင္သည္အထိ အားေကာင္ ရန္ လုိအပ္ပါသည္။ စုိက္ပ်ဳိးေရး ေမြးျမဴးေရး ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ သယ္ယူပုိ႔ ေဆာင္ေရး ေငြေၾကး၀န္ေဆာင္မႈ စ သည္႔ တခုျခင္း ကြဲျပားတသင္းျခင္း BOD တစ္ခုျခင္း အသင္းသားသီးျခားဆုိသည္ ထက္ အသင္းသား အျဖစ္ပါ၀င္သူတုိင္းအား ဘတ္စုံလုိအပ္ခ်က္ အားစီမံေဆာင္ရြက္ေပးသည္႔ အသင္းမ်ားအျဖစ္ ေနရာတုိင္း ေဒသတုိင္း ေက်းရြာတုိင္းတြင္ တည္ရိွိေနဖုိ႔ လုိအပ္ပါသည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင္႔ေသာ ဒါရုိက္တာအဖြဲ႔မ်ား ၀န္ထမ္းမ်ားျဖင္႔ Professional က်က်ရပ္တည္ျဖည္႔ဆည္းေပးမည္ဆုိပါက လူတစ္ဦးအိမ္ေထာင္စုတစ္ခု ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားအား အလစ္အဟာမရွိျဖည္႔ဆည္းေပးနုိင္မည္ဆုိပါက ျပည္သူအမ်ားအၾကားယုံၾကည္မႈတုိး ပြါးလာကာ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားပုိမုိအားေကာင္းလာမည္ဟုယုံၾကည္မိသည္။လက္ရွိအေနအထားတြင္ အသင္းမ်ားသည္ တာ၀န္အရတာ၀န္ေပးသည္႔ လုပ္ငန္းကလြဲကာ အသင္းသား၏ စား၀တ္ေနမႈ စီးပြြါးေရး အေျခအေနအတြက္ ဘက္စုံျဖည္႔ဆည္းစီမံေပးနုိင္ျခင္းမရွိဘဲ ကန္႕သတ္လုပ္ငန္းအတြင္သာေဆာင္ရြက္ေန  ၾကျပီး BOD အမ်ားစုသည္ေစတနာ၀န္ထမ္းအေနျဖင္႔ ၄င္း အသင္းၾကီးမ်ားမွလြဲကာအသင္း၀န္ထမ္းဆုိသည္ မွာ မရွိသေလာက္ျဖစ္ကာ Professional မျဖစ္သည္႔ အတြက္ အင္အားေကာင္းေသာလုပ္ေဆာင္မႈ မ်ားအားနည္းျခင္းႏွင္႔ ဆန္သစ္တီထြင္ျပီးပုဂၢလိစီးပြါးေရးမ်ားႏွင္႔ ယွဥ္ျပဳိင္နုိင္စြမ္း အားနည္းသလုိျဖစ္လွ်က္ရွိ ပါသည္။ ယင္းအက်ဳိးဆက္အေနျဖင္႔ ပါ၀င္သူသမ၀ါယမအသင္းသားမ်ားကုိ အက်ဳိးအျမတ္ သိသိသာခြဲေ၀ ႏုိင္ျခင္းမရွိျဖစ္ရကာသမ၀ါယမ၏အက်ဳိးေက်းဇူးကုိျပည္သူမ်ားေကာင္းစြာမသိျခင္း စိတ္၀င္စားမႈ အားနည္း ျဖစ္ရသည္ဟု ထင္ျမင္မိပါသည္။

                   သမ၀ါယမလုပ္ငန္းသည္ ွSocial Businessဆုိ သည္႔ အေလွ်ာက္Social ဆုိေသာ လူမႈ ဘ၀ တခုတည္း အေလးသာေဆာင္ရြက္ျခင္း Business အတြက္အက်ဳိးအျမတ္တခုတည္းအေလးသာေဆာင္ ရြက္ျခင္းဆုိသည္အစြန္ႏွစ္ဘက္ကုိေရွာင္းရွားျပီးအသင္းသားမ်ားလက္၀ယ္သုိ႔ စီးပြါးေရးအက်ဳိးအျမတ္သိသိ သာသာ ေပးအပ္ႏုိင္ေရးအတြက္ စီးပြါးေရးဆန္ဆန္စီမံခန္႔ခြဲနုိင္သူ BOD ႏွင္႔ ၀န္ထမ္းမ်ားလုိအပ္ပါသည္။ သမ၀ါယမပညာႏွင္႔ စီးပြါးေရးပညာမ်ားျပည္႔၀ေနေစရန္ႏွင္႔Professional ျဖစ္လာေစရန္ အျခားပုဂၢလိက အစုိးရ စီးပြါးေရးအဖြဲအစည္းၾကီးမ်ားႏွင္႔ ယွဥ္ျပဳိင္နုိင္ေရးအတြက္ အေျခခံအသင္းမ်ားကအစ တည္ေဆာက္ ထားၾကမွသာ အရည္အေသြးျပည္၀ျပီး အသင္းသားမ်ား(ျပည္သူမ်ား) အားကုိးသထက္အားကုိးေသာအဖြဲ အစည္းအျဖစ္ ေရရွည္ ရပ္တည္ႏုိင္ၾကမည္ျဖစ္သည္႔ အျပင္ ျမန္မာ႔သမ၀ါယမသမုိင္းသစ္ပါေပၚထြက္လာ မည္ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္တကယ္စြမ္းေဆာင္ရည္ျပည္႔ စြမ္းေဆာင္နုိိင္ေသာ လူသားအရင္းအျမစ္ ျပည္႕စုံပါက သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားက ဖန္းတီးေပးႏုိင္းေသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ၾကီးမားက်ယ္ျပန္ေသာအတုိင္း အတာၾကီးသထက္ၾကီး လာမည္ျဖစ္ျပီး ထြက္ေပၚလာသည္႔ အက်ဳိးခံစားခြင္႔ အရပ္ရပ္သည္လည္း မိသားစု တစ္စု လူနည္းစုတစုအတြက္မဟုတ္ဘဲအသင္းသား( ျပည္သူအားလုံးနီး ) ခြဲေ၀ခံစားရမည္ျဖစ္သည္။ အနာဂါတ္သမ၀ါယမမ်ဳိးဆက္အသစ္အတြက္ ပါ အုတ္ျမစ္ေကာင္းကုိ ေပးအပ္နုိင္ေပမည္။

                       အခ်ဳပ္ဆုိရေသာ္ ေခတ္စနစ္မ်ား၏ေျပာင္းလည္းသက္ေရာက္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင္႔ ၁၉၀၅ ခုႏွစ္မွစတင္ခဲ႔ျမန္မာႏုိင္ငံသမ၀ါယမ ေလာကသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၀ ၾကာျမင္႔ သည႔္တုိင္ ျမန္မာေျမေပၚတြင္ မ်ဳိးဆက္အသီးသီးသုိ႔ လက္ဆင္႔ကမ္းေပးနုိင္ခဲ႔သျဖင္႔ ယေန႔အထိရပ္တည္ေနပါသည္။ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ေလာ ကဓံအေၾကာင္းတရားမ်ားေၾကာင္႔ နိမ္႔တုန္ျမင္႔တုန္ဘ၀ကုိလည္းျဖတ္သန္းခဲ႕ၾကရပါသည္။သုိ႔ေသာ္ ယေန အထိ ေရွ႔ေရွ႕ကအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ခဲၾကသူ သမ၀ါယမ ဘက္ေတာ္သားၾကီးမ်ား ကစုေဆာင္းသုိမွီထားသည္မ်ားကုိ ယေန႔ သမ၀ါယမေလာကသားမ်ား အသင္းသားမ်ား အက်ဳိးခံစားေနၾက ရေပသည္။ အနာဂါတ္ ဒီမုိကေရစီစနစ္ႏွင္႔ ေစ်းကြက္စီးပြြါးေရးစနစ္အတြင္း စီးပြါးေရးျပဳိင္ဆုိင္မႈမ်ားအၾကား အေျခခံလူတန္းစားႏွင္႔ လူလတ္တန္စားလူတန္းစားမ်ားအေနျဖင္႔ စီးပြါးေရးအက်ဳိးေက်းဇူးမ်ား အားလက္၀ါး ၾကီးအုပ္ လူတစုစီးပြါးေရးအင္အားစုၾကီးမ်ားက ရယူခံစားၾက သည္႔အခါ စီးပြါးေရးလူမႈေရးလုိအပ္ခ်က္မ်ား ဘ၀ အတြက္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားပုိမုိနက္ရႈိင္းမသြားေစဖုိ႔ကုိစုေပါင္း ဖြဲ႔စည္းခုခံကာ ဘ၀တူလူတန္စားမ်ား အတြက္ အက်ဳိးေက်းဇဴးရယူေပးသည္႔ စြမ္ေဆာင္ရည္ျပည္႕ ၀သည္႔ လူမႈစီးပြါးေရးအဖြဲ႔အစည္းၾကီးအျဖစ္ အသင္းသား(ျပည္သူျပည္သား)အားျဖင္႔ ဆန္းသစ္တီထြင္ေျပာင္းလည္းေသာသမ၀ါယမအျဖစ္ေပၚ ထြက္ လာသင္႔ျပီးျဖစ္ပါေၾကာင္းေရးသားလုိက္ရပါသည္။

ေခတ္သစ္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းမွသမ၀ါယမ

                   ၂၀ရာစုမွ၂၁ရာစုအကူးအေျပာင္းကာလတြင္ Globalization ကမၻာမႈျဖစ္စဥ္၏ရုိက္

ခတ္လာမႈေၾကာင္႔ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ား၏မႈလခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ေနေသာစီးပြါးေရးစနစ္မ်ားအတြင္း Macroeconomic အျမင္မ်ားႏွင္႔ Microeconomic အျမင္မ်ား အၾကီးအက်ယ္ေျပာင္လဲ လာကာ ေခတ္သစ္စီးပြါးေရးအျမင္မ်ားျဖင္႔ နုိင္ငံတုိ႔၏စီးပြါးေရးအေျခခံမႈမ်ား၊ လုပ္ငန္းတစ္ခုျခင္းအလုိက္ က႑တစ္ခုျခင္းအလုိက္ စီးပြါးေရးရည္မွန္ခ်က္မ်ားေျပာင္လဲလာျခင္းျဖင္႔ ေစ်းကြက္ကုိအေျခခံ ေသာ ေစ်းကြက္စီးပြါးစနစ္ တရပ္အား ႏုိင္ငံ အမ်ားစုမွ လက္ခံက်င္႔သုံး လာၾကျပီး   ဗဟုိ  ခ်ဳပ္ကုိင္

ေသာ စီပြါးေရးစနစ္မ်ားမွေသြဖယ္လာၾကပါသည္။

ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္စီးပြါေရးႏွင္႔ေစ်းကြက္စီးပြါးေရး

                       ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္တြင္ ေစ်းႏူန္း Price ကုိ ေရာင္းလုိအား supply ႏွင္႔ ၀ယ္လုိအား demand တုိ႔ ေစ်းကြက္အတြင္းျဖစ္ေပၚေနသည္႔အေျခအေနအလုိက္သာ ဆုံးျဖတ္ သတ္မွတ္ေသာသေဘာရွိ၍မည္သူမွဆုံးျဖတ္ႏုိင္စြမ္းမရွိသည္အေျခအေနဟုဆုိရေပမည္။ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈစ

နစ္ျဖစ္ေသာစီမံကိန္းစီးပြါးေရးစနစ္မ်ားတြင္ထုတ္လုပ္မႈ၊ကုန္သြယ္မႈမ်ား၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကုုိဗဟုိအစုိးရမ်ားမွ

ဆုံးျဖတ္ေလ႔ရွိကာျပည္သူပုိင္စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသမ၀ါယမပုိင္စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ထူေထာင္

လုပ္ေဆာင္ၾကသျဖင္႔ေရာင္းလုိအားရွိသေလာက္၀ယ္ယူစားသုံးလုိမႈမရွိတတ္သလုိ၀ယ္ယူစားသုံးလုိ

သေလာက္(၀ယ္လုိအားရွိသေလာက္)ထုတ္လုပ္ေပးႏုိင္ျခင္းမရွိေသာအေျခအေနအားေစ်းကြက္စီးပြါး

စနစ္ကဲသုိ႔သြက္လက္စြာခ်ိန္ညဳိႏုိင္မႈမရွိဘဲကုန္စည္မ်ားရွာပါးျခင္းအသုံးမလုိအရည္အေသြးမျပည္႕၀ေသာ

ကုန္စည္မ်ားမ်ားျပာေနျခင္းစသည္႔အက်ဳိးဆက္မ်ားျဖစ္ေပၚေလ႔ရွိ

ျပီးအရႈံးေပၚေလ႔ရွိတတ္ပါသည္။ဆုံးရႈံးမႈမ်ားအတြက္အစုိးရပုိင္ဟုဆုိႏုိင္ေသာျပည္သူဘ႑ာေငြမ်ား၊သမ၀ါယမအ သင္းသားမ်ား၏ ရွယ္ယာထည္႔၀င္ေငြမ်ား ဆုံးရႈံးၾက ရေလသည္။စားသုံးသူ၏အလုိ ဆႏၵကုိအေျချပဳေသာစနစ္မဟုတ္သည္႔အတြက္ကုန္စည္ရွားပါးျပတ္လတ္ေသာအေနအထားမ်ဳိး တြင္စားသုံးသူမွေရြးခ်ယ္ခြင့္မရွိသည့္ ေရာင္းသူ၏ေစ်းကြက္ျဖစ္ေနသျဖင္႔ ႏုိင္ငံပုိင္ႏွင္႔သမ၀ါယမပုိင္ လုပ္ငန္းမ်ားအေနျဖင္႔ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔သည္႔အေနအထားျဖစ္ေပၚေနသည္ဟုအထင္ေရာက္စရာ ရွိေသာ္လည္းကာလ ၾကာရွည္လာသည္႔အခါ ျပည္သူ႕အခြန္ဘ႑ာ မွပံပုိးမႈမ်ားနွင္႔က်ားကန္မႈမ်ား ျဖင္႔ရပ္တည္ခဲ႔ရေသာအခ်ိန္ကာလမ်ားရွိခဲ႔ရေပသည္။စီးပြါးေရးဆုိင္ရာလုပ္ငန္းမ်ား

သည္လည္းျပဳိင္ဆုိင္မႈျပဳရျခင္းမရွိဘဲစီမံကိန္း သတ္မွတ္ခ်က္အတုိင္းသာ ေဆာင္ရြက္ၾကရသည္ ျဖစ္သျဖင္႔ရည္ အေသြးအပုိင္းမွာတျဖည္ျဖည္က်ဆင္းသထက္က်ဆင္းလာျပီစားသုံးသူမ်ား လက္ခံမႈက်ဆင္းလာ လွ်က္ ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈစီးပြါးေရးစနစ္အား ႏုိင္ငံမ်ားျပည္သူမ်ားမွလက္ခံလုိျခင္းမရွိေတာ႔ဘဲ စီးပြါးေရး အေျခခံမႈမ်ားကုိေျပာင္လဲက်င္႔သုံးလာၾကေလေတာ႔သည္။ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈစီမံကိန္းစီးပြါးေရးစနစ္မွ ေစ်းကြက္ စီးပြါးေရးစနစ္အျဖစ္ ႏုိင္ငံပုိင္ သမ၀ါယမပုိင္က႑မ်ားကုိေလွွ်ာ႔ခ်ကာ ပုဂၢလိကပုိင္က႑ မ်ားတုိးခ်ဲ႔လာေရးအတြက္လမ္းဖြင္႔ေပးလာသည္႔အခါေစ်းကြက္အတြင္းအျပည္႔ျပုိင္ဆုိင္မႈကုိအားေပး လာသည္႔အျပင္ႏုိင္ငံတကာရင္းႏွီးျပဳပ္ႏွံမႈကုိပါဖြင္႔လွစ္ေပးလာသည္႔အတြက္းကုန္စည္မ်ား၊၀န္

ေဆာင္မႈမ်ားသည္ေပါမ်ားလာကာေခတ္သစ္စီးပြါးေရးစနစ္တရပ္ျဖစ္သည့္ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္ အသက္၀င္လႈပ္ရွားေနျပီဟုဆုိရေပမည္။

စားသုံးသူသာရွင္ဘုရင္

             ေစ်းကြက္စီးပြါးစနစ္သည္Customer is always right ဆုိသည္အတုိင္း စားသုံးသူက

သာအျမဲမွန္သည္ဆုိသည္႔မႈကုိလက္ကုိင္ထား၍ကုန္စည္ႏွင္႔၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကုိထုတ္လုပ္သူမ်ား၊

ကုန္သြယ္မႈျပဳသူမ်ားသည္စားသုံးသူအၾကဳိက္ႏွင္႔လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိအစြမ္းကုန္ျဖည္႔ဆည္းရန္ႏွင္႔

၀န္ေဆာင္မႈေပးရန္၊အရည္အေသြးအရည္အတြက္ကုိျမွင္႔တင္ႏူိင္ရန္နည္းလမ္းေပါင္းစုံျဖင္႔တီထြင္

ၾကံဆလွ်က္ေစ်းကြက္အတြင္းရွင္သန္တုိးတက္ေစရန္အျပဳိင္အဆုိင္ေဆာင္ရြက္ေနေသာစနစ္ျဖစ္

သည္။ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္တျဖည္ျဖည္ပိျပင္စြာေပၚေပါက္လာေလႏုိင္ငံပုိင္က႑ႏွင္႔သမ၀ါယမပုိင္

က႑မ်ားအေနျဖင္႔လည္းပုဂၢလိကက႑မ်ားျဖင္႔ျပဳိင္ဆုိင္လုပ္ကုိင္ႏုိင္မွသာရည္ရွည္တည္တန္႔

ႏုိင္ေတာ႔မည္ျဖစ္သည္။ႏုိင္ငံပုိင္ေကာ္ပုိေရးရွင္ၾကိးမ်ားအေနျဖင္႔ႏုိင္ငံအတြက္အဓိကလုိအပ္ေသာအေျခခံ

အေဆာက္အအုံမ်ာအတြက္ေဆာင္ရြက္ေသာ္လည္းသမ၀ါယမ႑အေနႏွင္႔ကုန္သြယ္မႈ၊

ထုတ္လုပ္မႈ၀န္ေဆာင္မႈမ်ာကုိပုဂၢလိကကုမၸဏီမ်ားလုပ္ငန္းမ်ားျဖင္႔ ျပဳိင္ဆုိင္ရမႈ ျမင္႔မားျပင္ထန္လာ မည္ျဖစ္သည္။သမ၀ါယမစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္လည္းေစ်းကြက္စီ္းပြါးေရးစနစ္ႏွင္႔အညီေျပာင္း

လြယ္ျပင္လြယ္လပ္စြာစီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ရန္လုိအပ္သလုိအရည္အေသြးျမင့္ေသာစီမံခန္႔ခြဲမႈအျပင္ေစ်းကြက္စီးပြါးေရး

စနစ္ႏွင္႔အညီဖြဲဲ႔စည္းမႈလည္းလုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။သမါယမက႑သည္လူမႈစီးပြါးေရးကုိ အဓိကထားလုပ္ေဆာင္သည္ျဖစ္သျဖင္႔ Social capital လူမႈစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည္႕ ပညာေရးက်န္မာေရးက႑မ်ာအျပင္ေနထုိင္ေရးလုိအပ္ခ်က္ျဖစ္သည္႔စုေပါင္းအိမ္ယာစနစ္မ်ား သက္ၾကီးႏုိင္ငံသားမ်ာႏွင္႔အလုပ္သမားမ်ားသက္သာေခ်ာင္ခ်ီေရးစသည္႔လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ စည္းရုံး

ရင္ႏွီးျမွပ္ႏွံမႈျပဳ ျခင္းမ်ားပုိမုိလုပ္ေဆာင္သြားရန္သင္႔ေလွ်ာ္ေပသည္။

တစ္ဦးခ်င္းပုဂၢလိကေပါင္းစပ္မႈက သမ၀ါယမ

            စီးပြါးေရးစနစ္တခုအတြင္းအရင္းရွင္လူတစ္စု၊မိသားစုတစ္စု စသည္းပုဂၢလိက ခ်မ္းသာသူ

မ်ားကသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းၾကီးမ်ားပုိင္ဆုိင္ခံစားသည္႔အရင္းရွင္စီးပြါးေရးစနစ္ပုံစံအတြင္မွာပင္ ျပုိင္

ဆုိင္မႈၾကီးမာလာကာေစ်းကြက္ခ်ဲ႔ထြင္လာၾကသည္႔အခါခ်မ္းသာသူမိသားစုမ်ားျဖင္႔သာမကအလယ္

အလတ္လူတန္းစားမ်ား၏ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမႈကုိပါပါ၀င္လာေစေရးအတြက္အမ်ားပုိင္ကုမၸစီမ်ားကုိတည္ေထာင္

လုပ္ေဆာင္လာသည္႔နည္းတူဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူအလုပ္သမားလယ္သမားမ်ားကုန္သည္ငယ္မ်ား၊ ဆႏၵတူရာမ်ားကလည္းသမ၀ါယမအသင္းမ်ားကုိတဦးခ်င္းပုဂၢလိကမ်ားေပါင္းစပ္ကာဖြဲ႔

စည္းျပီးမိမိအသင္းအက်ဳိးစီးပြြါးကုိအရင္းရွင္ကုမၸဏီးမ်ားကဲသုိ႔အျပဳိင္လုပ္ေဆာင္ရန္ဘ၀တူလူတန္း

စားအက်ဳိးကုိျဖည္႔ဆည္းၾကျခင္းျဖစ္သည္။အလုပ္သမားလယ္သမားမ်ားႏွင္႔သာမာန္စားသုံးသူမ်ားသည္

လည္းသက္ဆုိင္ရာလူတန္းစားအက်ူိးစီးပြါးအတြက္သမ၀ါယမအသင္းမ်ားဖြဲ႔စည္းကာေခတ္အ

လုိက္ေပၚေပါက္ေနေသာစီးပြါးေရးစနစ္နဲ႔အညီေစ်းကြက္အတြင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။

ကုမၸဏီမ်ားထက္စာလွ်င္သမ၀ါယမမ်ားသည္အေျခခံလူတန္းစားအထိပါ၀င္ႏုိင္သျဖင္႔ လူထု(သုိ႔)

စားသုံးသူႏွင္႔အနီးစပ္ဆုံးျဖစ္ကာကုိယ္တုိင္လည္းတဖက္ကပုိင္ရွင္ျဖစ္ေနသည္႔အတြက္အက်ဳိးအ

ျမတ္မ်ားကုိယ္တုိင္ရရွိေစေသာစီးပြါးေရးအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည္ဟုနားလည္းသေဘာေပါက္ေစပါက

 ေစ်းကႊက္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္း မည္သည္ျပဳိင္ဆုိင္မႈကုိမွစုိးရိမ္ဖြယ္ရာမရွိေပ။

သေဘာတရားႏွင္႔လက္ေတြ႕

                အထက္ပါအျမင္မ်ားမွာသေဘာတရားဆန္သည္ဟုဆုိမည္ဆုိကဆုိႏုိင္ပါါသည္။လက္ ေတြ႔အေျခအေနတြင္

သမ၀ါယမက႑၏အေရးပါမႈမွာေမးခြန္ထုတ္ခံေနရေသာအေနအထားမွာပင္ရွိေနပါေသးသည္။အတိတ္ကာလ

စီးပြါးေရးစနစ္မ်ားႏွင္႔အညီမႈလသမ၀ါယမစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း

မ်ားမွေသြဖယ္ေဆာင္၇ြက္မႈမ်ားၾကာင္႔က်ဆုံးသြားသည္႔ စီးပြါးေရးစနစ္ေဟာင္နဲ႔အတူ ဆုတ္ယုတ္မႈ မ်ားႏွင္႔ၾကဳံေတြၾကရကာ ယေန႔တုိင္ ဒဏ္ရာမေပ်ာက္ကင္းေသးပဲမႈလသမ၀ါယမတရားကုိယ္

သေဘာအတုိင္းက်င္႔ၾကံေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေရးအတြက္အေျခခံမႈ၀ါဒမ်ာကုိတည္ေဆာက္ေနရဆဲဟုနားလည္မိပါသည္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ႔ခ်ေရးႏွင္႔ေက်းလက္ေဒသဖြံျဖဳိးေရးကဲသုိ႔ေသာလုပ္ငန္းမ်ား

တြင္ေအာင္ျမင္မႈအရွိန္ရရွိလာမႈအေပၚတြင္အေျခတည္ကာသမ၀ါယမသေဘာတရားအားျပည္သူအတြင္းျပန္႔ႏွံေစျပီး

ကုန္သြယ္မႈ၀န္ေဆာင္မႈထုတ္လုပ္မႈမ်ားကုိပါေစ်းကြက္လုိအပ္ခ်က္ႏွင္႔အညီတ နည္းအားျဖင္႔စာသုံးသူလုိအပ္ခ်က္ဟုေခၚေသာအသင္းသားမ်ားလုိအပ္ခ်က္ကုိျဖည္႔စည္းေပးႏုိင္

သည္႔ေခတ္သစ္သမ၀ါယမက႑တရပ္အားတက္လွမ္းေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင္႔ဖြံျဖုိးေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚတက္လွမ္းႏုိင္မည္

ဟုယုံၾကည္ပါသည္။ဆုိရွယ္လစ္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းတုိင္ျပည္စိးပြါးေရး၏ဒုတိယမ႑ုုိဳင္အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ႔ခ်ိန္အတြင္းမွာပင္အားနည္းခ်က္မ်ားရွိခဲ႔မႈမ်ားအားသခၤန္စာအျဖစ္ရယူကာႏုိင္ငံစီးပြါးေရးအတြင္းဒုတိယအေရးပါဆုံးလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ျပဳျပင္ေျပာင္လဲကာေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ၾကဳိးစားၾကလွ်က္ရွိပါသည္။

အလွ်င္အျမန္တုန္႔ျပန္မႈယႏၱယားလုိအပ္

             ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးတြင္အေရးပါေသာအခ်က္မွာေစ်းကြက္သတင္း market

Informationပင္ျဖစ္ရာInformation အေပၚအလွ်င္အျမန္တုံ႔ျပန္နုိင္မႈယႏၱယားသည္ ေစ်းကြက္ေ၀

စုကုိဆုံးျဖတ္ေပမည္။ေနာက္အေရးပါေသာအခ်က္တစ္ခုမွာန္ေဆာင္မႈserviceသည္။စားသုံးသူ(သုိ႔) ေဖါက္သည္(သုိ႕) အသင္းသားသည္ အရွင္သခင္ ဘုရင္ျဖစ္သည္ဆုိေသာ အခ်က္ကုိ ရင္းထဲအေတြးထဲတြင္ပါစြဲျမဲထားေရးျဖစ္သည္။စာသုံးသူလုိအပ္ခ်က္ျဖည္႔ဆည္းရန္အတြက္တုန္႔

ဆုိင္းေနေစေသာအခ်က္မ်ာကုိေက်ာ္လႊားေဆာင္၇ြက္ကာလွ်င္ျမန္ေသာ၀န္ေဆာင္မႈကုိတည္ထြင္

ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ဗ်ဴရုိကေရစီလုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားေလွ်ာ႔ကာတာ၀န္ယူမႈတာ၀န္ခံမႈစနစ္ကုိအျပည္႔အ၀

အသုံးခ်ရန္လုိအပ္ေပသည္။ေအာက္ေျခအေရာင္း၀န္ထမ္းအထိလြတ္လပ္စြာဆုံးျဖတ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခြင္႔အထိေလွ်ာ႔

ခ်ေဆာင္ရြက္ၾကရန္လုိအပ္သည္။သမ၀ါယမမ်ားအေနျဖင္႔ေခတ္သစ္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းျပည္တြင္းပုဂၢလိကမ်ားအျပင္ႏုိင္

ငံတကာရင္းႏုီးျမွပ္ႏွံသည္႔အဖြဲအစည္း

မ်ားႏွင္႔တျဖည္ျဖည္ယွဥ္ျပဳိင္မႈမ်ားျပားလာေတာ႔မည္ျဖစ္သည္။ယခုေလာေလာဆယ္လယ္ယာက႑အတြင္းစုိက္းပ်ဳိးေရးေခ်းေငြႏွင္႔

လယ္ယာသုံးစက္ကရိယာမ်ားေရာင္းခ်ေပးသည္႔အတြက္ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔ေနသည္႔အျပင္ လယ္ယာကုန္ထုတ္သမ၀ါယမၾကီးအတြင္း hole sale marketမ်ားအထိထူေထာင္ရန္က်ုိးပန္းမႈမ်ားသည္သမ၀ါယမဖြံျဖုိးေရးအတြက္အေရး

ပါသလုိလယ္ယာကုန္ထုတ္သမ၀ါမအသင္းသူအသင္းသားမ်ား၏လယ္ယာေျမအမ်ုိးအစားႏွင္႔စုိက္ပ်ုိးသင္႕သည္႔သီႏုံ

အမ်ုဳိးအစားပုိးသတ္ေဆးသုံးစြဲမႈမ်ားအတြက္စမ္းသတ္ဓါတ္ခြဲေပးႏုိင္ရန္သုေတသနစင္တာမ်ား(Agro-research center)မ်ားထူေထာင္ကာေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ပါကသမ၀ါယမလယ္

ယာက႑သည္ပုိမုိတုိးတက္လာမည္ျဖစ္သည္။

                ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္ကုိ ႏုိင္ငံေတာ္၏စီးပြါးေရးစနစ္အျဖစ္က်င္႔သုံးမည္ဟုခ်မ်တ္

ထားသည္႔ အတြက္ ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္သည္တျဖည္ျဖည္ပိျပင္စြာေပၚေပါက္လာေနသည္

ျဖစ္ရာျပည္သူလူထုအားသမ၀ါယမအသိပညာမ်ားတုိးပြါးလာေရးအတြက္စည္းရုံးပညာေပးကာဖြဲ႔

စည္းေပလွ်က္ျပည္သူလုိအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေသာ socio-economic အျဖစ္ပုဂၢလိက စီးပြါးေရး

လုပ္ငန္းမ်ား မလုပ္လုိေသာ လုပ္ရန္ ဆႏၵနည္းပါးသည္႔ွ social capital ကုိရင္ႏွီးျမ်ပ္နွံမႈမွတဆင္႔ စီးပြါးေရးေစ်းကြက္အတြင္းျပည္သူအမ်ားကုိယ္တုိင္ပါ၀င္သည္႔သမ၀ါယမစီးပြါးေရးတစ္ရပ္စီးပြါးေရး

လုပ္ငန္းနယ္ပယ္အတြင္းထြန္းလင္းေထာက္ပလာေရးအတြက္အေလးထားေရးသားလုိက္ရပါသည္

                                                                                      

                                                                                            

အေကာင္းဆုံးဘ၀ကုိ တည္ေဆာက္ၾကပါစုိ႔

၂၀၀၀ႏွစ္တြင္္ကုလသမဂၢအဖြဲၾကီးကေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္ခ်က္အျဖစ္ အမ်ုိးသား

အဆင္႔ရည္မွန္ခ်က္(ဂ)ခ်က္ကုိခ်မွတ္က၂၀၁၅ခုႏွစ္တြင္ေအာင္ျမင္စြာအေကာင္အထည္ေဖၚႏုိင္

ၾကဖုိ႔ ႏုိင္ငံေပါင္း၁၈၉ႏုိင္ငံ INGO အဖြဲ႔အစည္းေပါင္း၂၃ ဖြဲ႔တုိ႔ ကသေေဘာတူ ခ်မွတ္ခဲ႕ၾကပါသည္။ 

ရည္ မွန္းခ်က္မ်ားမွာ

  (၁) အလြန္အမင္းဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ႏွင္႔ ငတ္မႈေခါင္းပါးမႈကုိတုိက္ဖ်က္ေရး

  (၂) တကမၻာလုံး မႈလတန္းပညာကုိ တတ္ေျမာက္ေစေရး

  (၃) က်ား/မ တန္တူညီမွ် အခြင္႔အေရးတုိးတက္ရရွိေရး

  (၄) ကေလးသူငယ္ေသဆုံးမႈေလွ်ာ႔ခ်ေရး

  (၅) သားဖြားမိခင္က်န္မာေရးေစာင္႔ေရွာက္မႈတုိးတက္လာေရး

  (၆) HIV/AIDS / ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ႏွင္႔အျခားေရာဂါမ်ားတုိက္ဖ်က္ေရး

  (ရ)ပတ္၀န္က်င္ထိမ္သိမ္းေစာင္႔ေရွာက္မႈေရရွည္တည္တန္႔ခုိင္ျမဲေရး

  (၈) ဖြံျဖုိးတုိးတက္မႈအတြက္တကမၻာလုံးလက္တြဲပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈဖြံျဖဳိးေရး တုိ႔ကုိခ်မွတ္ခဲ႔ ပါသည္။

ႏုိင္ငံကာတကာသမ၀ါယမႏွစ္

                ေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္ခ်က္မ်ားကုိေအာင္ျမင္စြာေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ကုလသမဂၢ အနျဖင္႔ ၂၀၁၂ခုႏွစ္အား ႏုိင္ငံတကာ သမ ၀ါယမႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ တကမၻာလုံး သမ၀ါမယမ လႈပ္ရွားမႈအေနျဖင္႔ကမၻာ႔စီးပြါးေရးဖြံျဖုိးတုိးတက္ေစရန္ ႏွင္႔ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလွ်ာ႔ခ်နုိင္ ေရးအတြက္ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားစဥ္ ဆက္မျပတ္တုိးေရးေစရန္ရည္မွန္းခ်က္(၃)ရပ္အားခ်မွတ္ထားပါသည္။

(၁)လူမႈစီးပြါးေရးဖြံျဖဳိးတုိးတက္ေစရန္ Socio-economic Developmentႏွင္႔ ေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္း

     ခ်က္မ်ား Millennium Development Goals ေအာင္ျမင္ေစရန္အတြက္ ျပည္သူမ်ားအား သမ  

     ၀ါယမအသိပညာမ်ားတုိးပြါးေစ၍ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္လာမႈမ်ားကုိျမွင္႔တင္ရန္။

 (၂) သမ၀ါယမ မ်ားၾကီးထြားလာေရးႏွင္႔ဖြဲ႔စည္းမႈမ်ား တုိးျမင္႕လုပ္ေဆာင္ရန္။

 (၃)သမ၀ါယမမ်ားဖြဲ႔စည္းမႈ၊တည္ေဆာက္မႈႏွင္႕ေရရွည္တည္တန္႔ခုိင္ျမဲေစရန္အတြက္ မႈ၀ါဒမ်ား၊

      ဥပေဒမ်ား၊စည္းမ်ဥ္း စဥ္းကမ္မ်ား ခ်မွတ္ႏုိင္ေရးအတြက္ အစုိးရမ်ားကုိတုိက္တြန္းႏုိးေဆာ္ရန္။

                  ႏုိင္ငံတကာတကာသမ၀ါယမအသင္းၾကီး(International  Co-preative Alliance –ICA)ကလည္းသမ၀ါယမနည္းလမ္းမ်ားျဖင္႔လူမႈစီးပြါး ေရးဖြံျဖဳိးတက္ေစရန္အတြက္ ၂၀၁၁ခုႏွစ္ မွ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္အတြင္းသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား ေအာင္ျမင္စြာေဆာင္ရြက္နုိင္ေရးအတြက္ သမ၀ါယမစု လုပ္ငန္းစဥ္းလမ္းညႊန္မ်ား( The Blueprint for Co-operative Decade -2020 vision) ရည္မွန္ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။

လက္ရွိစိန္ေခၚခ်က္မ်ား

                    ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ႏွစ္လည္ပုိင္အထိပင္ မ်ားစြာေသာ နုိင္ငံမ်ားအစုိးရမ်ားသည္စီးပြါးေရး အၾကပ္အတည္မ်ားအၾကားဖြံျဖုိးမႈနိမ္႕က်လွ်က္ထြက္ေပါက္ပိတ္သည္႔အေနအထားတြင္မွာပင္လြတ္ ေျမာက္မႈ

မရွိေသးပဲ ရွိေနရာ ေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္း ခ်က္မွာလည္းျပည္႔မွိရန္ ပိတ္ဆုိ႔ေနလွ်က္ရွိေပ သည္ ။ လူမႈေရးႏွင္႔ ျပည္သူ႔အသုံးစရိတ္ျဖတ္ေတာက္မႈမ်ား ျပည္သူမ်ားနုိင္ငံေက်ာ္ ထြက္ခြာ ေရႊ႕ ေျပာင္းေနထုိင္မႈမ်ား ၊အေနာက္မွအေရွ႔သုိ႔ စီးပြါးေရးအင္အားမ်ားေျပာင္ေရြလာျခင္းႏွင္႔အတူ နုိင္ငံေရး ရာမ်ားေျပာင္းလည္းလာမႈ စသည္႔ လူမႈေရးမျငိမ္းမသက္ျဖစ္မႈမ်ားး၊ စီးပြါးေရးရပ္တန္႔ေန မႈ ႏွင္႔ လုံျခဳံမႈမရွိေသာအေျခအေနမ်ားအတြက္ အျမန္ဆုံးေျပာင္လည္းမႈ Reform ကုိ နုိင္ငံေရး အင္အားစုမ်ားအေနျဖင္႔လုပ္ေဆာင္ရန္တုိက္တြန္းလွ်က္ရွိပါသည္။ဤ မေသျခာမေရရာေသာအေျခ အေနမ်ားအတြင္းမွာပင္ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္ ကမၻာျပည္သူမ်ားအတြက္ စီးပြါးေရးႏွင္႔ လူမႈ ေရးလုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိရွင္းလင္းလြယ္ကူစြာျဖင္႔ေဆာင္ရြက္ေပးနုိင္ပါသည္။ကမၻာအႏွံက်ယ္ျပန႔္စြာပါ၀င္သူ

အားလုံးအတြက္လူသားမ်ား၏လုိအပ္ခ်က္မွန္သမွ်ကုိအခ်ိန္ေနရာမ ေရြးျဖည္႔ဆည္းေပးသည္႔ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းစီးပြါးေရးပုံစံသည္ဒီမုိကရက္တစ္နည္းလမ္းအေပၚအေျခခံထားသျဖင္႔ေျမာက္ မ်ားစြာေသာစီးပြါးေရးပုံစံမ်ားစြာထက္ျပဳိင္းဖက္ကင္းေလာက္ေအာင္အက်ဳိးရလာဘ္အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစေသာ စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ရပ္တည္ေနလွ်က္ရွိပါသည္။လုပ္ငန္းပမာဏေသးသည္ျဖစ္ ေစ ၾကီးသည္ျဖစ္ေစ ကမၻာအနံွ့က်ယ္ျပန္စြာပါ၀င္လုပ္ကုိင္ေနၾကျပီးကမၻာအႏွံတြင္ အလုပ္အကုိင္ ေပါင္ သန္းႏွင္႔ခ်ီကာျဖည္႔ဆည္းေနသည္လည္ျဖစ္သည္။ သမ၀ါယမမ်ားသည္တစ္ဦးျခင္းပါ၀င္မႈ မိမိကုိယ္ကုိကုိယ္ယ္ယုံၾကည္မႈတုံျပန္ရွင္သန္းေအာင္ေဆာင္ရြက္နိင္မႈမ်ားအားစုေပါင္းကာ လူမႈေရး ရင္းႏွီးျမွပ္နွံမႈကုိဖန္တီျခင္း(create social capital) အျပင္ စီပြါးေရးအရ လုံျခဳံမႈ အာမခံႏုိင္မ်ားကုိ ေပးအပ္နုိင္ ျပီးေရရွည္တည္တန္႔ခုိင္ျမဲေရးကုိ ေအာင္ျမင္စြားေဆာင္ရြက္ေသာ အဖြဲ႔အစည္း (institution)မ်ား ျဖစ္သည္။သမုိင္းအစဥ္အလာအရကမၻာလူအဖြဲ႔အစည္းအတြင္းလူမႈပါတ္၀န္က်င္း ႏွင္႔စီးပြါးေရး

နုိင္ေရးရာေျပာင္းလဲစိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင္ ႏုိင္ငံအမ်ားၾကဳံေတြ႔ေနရသည္႕ကာလမ်ားအတြင္း သမ၀ါယမလႈဳပ္ရွားမႈမ်ားျဖင္႔ အခြင္႔အလန္းအျဖစ္ေျပာင္းလဲကာ ေက်ာ္ျဖစ္ေလ႔ရွိပါသည္။ သုိ႕ေသာ္လည္းၾကဳံေတာင္႔ၾကဳခဲရရွိထားေသာ၂၀၁၂ခုႏွစ္သေဘာတူညီခ်က္မ်ားသည္ေနာက္ႏွစ္အ နည္းအငယ္အတြင္ ေပ်ာက္ဆုံး ရေတာ႔မည္ ႕အေနအထားမ်ားက လည္းစိန္ေခၚလွ်က္ရွိပါသည္။ ၂၀၂၀ ခုႏွစ္ေရာက္ရွိလာပါက ကမၻာၾကီးပူေႏြးလာမႈသည္ ေန႕စဥ္လူေနမႈဘ၀အေပၚအက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈရွိလာျပီးလူငယ္မ်ဳိးဆက္သစ္မ်ား

အတြက္အပိတ္အဆုိ႔အတားအဆီးမ်ားျဖစ္လာနုိင္ျပီးဆင္းရဲမႈသည္လည္းျမင္႔တက္လာႏုိင္ေခ်ရွိေနသည္ျဖစ္ရာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ခ်မွတ္ထားသည္ လူအမ်ား ဘ၀လုံျခဳံေရး၊ဘ၀ရွင္သန္းေပ်ာ္ရႊင္ႏုိင္ေရးတနည္းဆင္းရဲမႈေလွ်ာ႔ခ်ေရးရည္မွန္းခ်က္ကုိျပန္လည္ျပီးသုံးသပ္ကာ

 ေအာင္ျမင္ေအာင္စြမ္းေဆာင္ၾကဖုိ႔လုိအပ္လွ်က္ရွိပါသည္။

                လက္ရွိအေနအထားတြင္ ကမၻာ႔သမ၀ါယမက႑သည္ တကမၻာလုံးအသင္းသားေပါင္း ၁ ဘီလွ်ံေက်ာ္၊အိႏၵီယနုိင္ငံေက်းလက္အိမ္ေထာင္စု ၆၇% အာဖရီကေဒသ အိမ္ေထာင္စု ၄၀% အတြက္ သမ၀ါယမက႑မွ ျဖည္႔ဆည္းေပးလွ်က္ရွိျပီး အၾကီးဆုံးသမ၀ါယမလုပ္ငန္းၾကီးေပါင္း ၃၀၀ ေက်ာ္အေနျဖင္႔ ႏွစ္စဥ္ အေမရီကန္ေဒၚလာ ၂ ထရီလီယံ ျဖင္႔ စီးပြါးေရးက႑တြင္ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။

၂၀၂၀ အထိရည္မွန္ေဆာင္ရြက္

                       ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မန္ခ်က္စတာတြင္က်င္းပေသာ ( ICA )၏ အေထြေထြညီလာခံမွ ၂၀၂၀ရည္မွန္ခ်က္ ( 2020 vision) ကုိ ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးကာ အတည္ျပဳခဲ႔ၾကျပီး အေရးပါေသာ လုပ္ငန္းစဥ္(၅)ရပ္ကုိICA–Planning Work  Group မွလမ္းညႊန္မႈျပဳခဲ႔ပါသည္။

-      အသင္းသားမ်ားႏွင္႔အမႈေဆာင္မ်ားအတြင္းအဆင္႔သစ္တစ္ခုအထိေရာက္ရွိေစေရးအတြက္ပူးေပါင္း

ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ၾကေစရန္

-      သမ၀ါယမတည္တန္႔ခုိင္ျမဲေစေရးအတြက္တည္ေဆာက္သူမ်ားအျဖစ္ေနရာယူလုပ္ ေဆာင္ၾကရန္

-       ခုိင္မာလုံျခဳံေသာသမ၀ါယမလကၡဏာမ်ားႏွင္႔ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားျပန္႔႔ပြားေရး

 ကုိတည္ေဆာက္ၾကရန္

-      သမ၀ါယမမ်ားၾကီးထြားက်ယ္ျမန္႔လာေရးတရား၀င္မႈမႈေဘာင္မ်ားျဖင္႕ေသခ်ာစြာ ေထာက္ကူေပးရန္

-      အဖြဲ႔၀င္အသင္းသားမ်ား၏ထိမ္ခ်ဳပ္အာမခံႏုိင္မႈျဖင္႔ယုံၾကည္စိ္တ္ခ်ခုိင္လုံေသာဘ႑ာ

ေရး လုံျခဳံမႈစနစ္တည္ရွိရန္ 

            စသည္႔ရည္မ်န္းန္ခ်က္မ်ားကုိ ၂၀၁၁ခုႏွစ္မွ ၂၀၂၀ အထိ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္ အေကာင္အ ထည္ေဖၚနုိင္ေရးအတြက္ကမၻာဘ႑ာေရးျပဳိက်မႈျဖစ္စဥ္အျပီးကတည္းက ရည္မွန္ခ်က္ထားရွိလုပ္ ေဆာင္ၾကရန္တုိက္တြန္းလွ်က္ရွိပါသည္။အဖြဲ႔၀င္မ်ားႏွင္႔အမႈေဆာင္မ်ားအၾကားအဆင္႔

သစ္အေန ျဖင္႔တစ္ဦးျခင္းတုိးျမင္႔ပါ၀င္လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္းျဖင္႔ပုိမုိေပါင္းစပ္ျခင္းပုိမုိထုတ္လုပ္ျခင္း အျပင္ႏွစ္ခု

စလုံးကုိတျပုိင္နက္လုပ္ေဆာင္ကာယုံၾကည္မႈနက္ရႈဳိင္းစြာတစ္ဦးျခင္းပါ၀င္ပုိင္ျခင္းအတြက္သမ၀ါယမသည္

အေကာင္းဆုံးလုပ္ငန္းပင္ျဖစ္သလုိၾကီးမားေသာစီးပြါးေရးလူမႈေရးႏွင္႔ပါတ္၀န္က်င္ထိမ္းသိမ္းေရလုပ္ငန္းမ်ား

ကုိေဖၚေဆာင္ဖန္တီးႏုိင္ျခင္း၊ျပည္သူအမ်ားပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျပီးျပည္သူမ်ား

ကုိယ္တုိင္ဆုံးျဖတ္နုိင္ေသာမွ်တစြာစီးပြါးေရး၌ပါ၀င္နုိင္သည္႔အေကာင္းဆုံးေသာစီးပြါးေရးေမာ္ဒယ္ပုံစံျဖစ္ လည္းျဖစ္ ေပသည္။

အေကာင္းဆုံးပါ၀င္နုိင္ဖုိ႔

                သမ၀ါယမလုပ္ငန္းသည္ အိမ္ေထာင္စုစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းႏွင္႕နုိင္ငံအမ်ားဖြံျဖဳိးေရးလုပ္

ငန္းအတြက္ အေကာင္းဆုံးနည္း လမ္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ္လည္း ယုံၾကည္ခ်က္မ႑ဳိင္း ကုိေလွ်ာ႔က်မႈ (irreduciable core)မရွိ ဖုိ႔လည္းအေရးၾကီးလွေပသည္။ သမ၀ါယမ အႏွစ္သာရမ်ားႏွင္႔ အဓိပၸါယ္ မ်ားအဓိကလကၡဏာမ်ားကုိ(Identity) ျပည္သူလူထုအတြင္းက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သိရွိေရးအတြက္ မႈ၀ါဒခ်မွတ္သူမ်ားကျဖန႔္ခ်ီေပးရန္လုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။လူတဦးျခင္းမွအစစုေပါင္းပုိင္ဆုိင္ေသာလူမႈစီးပြါးေရး

လုပ္ငန္အျဖစ္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား(Particapition) တုိးျမင္ေစရန္စည္ရုံးၾကရမည္ျဖစ္ သည္လက္ရွိတည္ရွိေနသည္႔သမ၀ါယမမ်ားအေနျဖင္႔လူမႈေရး စီးပြါးေရးပါတ္၀န္က်င္ထိမ္းသိ္မ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားတုိးျမွင္႔လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင္႔ေရရွည္တည္႔တန္႔ခုိင္ျမဲေရး(Substainablility)ရွိရန္လည္း ေဆာင္ရြက္

ၾကရပါမည္။သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္တရားမွ်တေသာရႈေထာင္႔မွေန၍ျခင္႔ခ်ိန္အကဲ

ျဖတ္ေသာက႑ကုိတုိးခ်ဲ႔ျခင္းအားျဖင္႔းဥပေဒအရခုိင္မာမႈ( Legal Framework )ျဖစ္ရန္လည္း လုိအပ္ပါသည္။အဖြဲ၀င္မ်ားကုိယ္တုိင္ထိမ္ေၾကာင္းအာမခံေသာအရင္းႏွီးျပန္လည္ရွင္သန္ႏုိင္ေသာလုပ္ငန္းစဥ္

ကုိရည္မွန္ခ်က္ထားကာသမ၀ါယမအရင္းႏွီးတုိးတက္ခုိင္မာလာေရး(Capital)အတြက္

ခုိင္မာေတာင္႕တင္းၾကရန္လည္းလုိအပ္ပါသည္။ နုိင္ငံတကာသမ၀ါယမအသင္း( ICA ) သည္ သမ၀ါယမက႑အေနျဖင္႔ေဖၚျပပါအခ်က္ ၅ ခ်က္အား က႑အလုိက္ ေဒသအလုိက္ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔လုပ္ေဆာင္ၾကရန္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ကာ 2020 vision အေျခခံေပၚတြင္အတူတကြ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ၾက ရန္ သမ၀ါယမ အသုိင္း အ၀ု္္္ိင္း ကုိ(The co­-operative community) တုိက္တြန္း လွ်က္ရွိပါသည္။

ျမန္မာ႔သမ၀ါယမက႑

                 ျမန္မာ႕သမ၀ါယမက႑ အေနျဖင္႔လည္း ICA ျဖင္႔ နီးနိးကပ္ကပ္ ထိေတြဆက္ဆံ လွ်က္ ေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္ခ်က္ MDG ကုိ ေအာင္ျမင္ႏုိင္ရန္အတြက္ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ က ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါး မႈေလွ်ာ႔ခ်ေရးရည္မွန္ခ်က္ခ်မွတ္ကာ အမ်ဳိးသားေရးလႈပ္ရွားမႈအျဖစ္မႈ၀ါဒခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ သည္႔အေပၚတြင္ သမ၀ါယမ၀န္ၾကီးဌာန လမ္းညြန္မႈ ဗဟုိသမ၀ါယမအသင္း၏ဦးေဆာင္မႈျဖင္႔ သမ ၀ါယမအသင္းအဆင္႕ဆင္႔က အေျခခံလူတန္းစား ဆင္းရဲႏြမ္းပါသူမ်ားအၾကား အရင္းအႏွီးမလုံ မႈမ်ားကုိျဖည္႔ဆည္းေပးသည္႕အေနျဖင္႕အရင္းအႏွီးေခ်းေငြမ်ားေက်းလက္ေဒသပါမက်န္ထုတ္ေခ်း ျခင္း လယ္ယာက႑ဖြံျဖဳိးတုိးတက္ေစရန္အတြက္ စုိက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးေခ်ေငြမ်ားအျပင္ လယ္ယာ သုံးစက္ပစၥည္းမ်ားျဖစ္သည္႔ ထြန္စက္မ်ား ရိတ္သိမ္းေခြ်ေလွ႔စက္မ်ားကုိပါ အရစ္က်ေရာင္းခ်ျဖည္႕ ဆည္းေပးျခင္းလက္လုပ္လက္စားႏွင္႔ျမဳိ႔ျပ ဆင္ေျခဖုံးေဒသေန ျပည္သူမ်ားအတြက္လည္းလုပ္ငန္း မတည္အရင္းအႏွီးအျပင္ လုပ္ငန္းသုံး စက္ကရိယာမ်ား TAXI မ်ား ၊ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္မ်ား အေႏွးယာဥ္ဆုိကၠားမ်ား အပ္ခ်ဳပ္စက္မ်ားကုိပါ အရစ္က်ေရာင္းခ်ေပးျခင္းျဖင္႔ ႏုိင္ငံကုန္ထုတ္လုပ္မႈ ကုိ တုိးျမွင္ေစရန္ သြယ္၀ုိက္ေသာအားျဖင္႔ ပံပုိးလွ်က္ရွိသည္႔အျပင္သမ၀ါယမစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ား အေပၚျပည္သူမ်ားပုိမုိပါ၀င္လာေစေရးအတြက္ သမ၀ါယမအသင္းအဖြဲမ်ားကုိေက်းလက္ႏွင္႔ေတာင္ ေပၚဒသမ်ားပါမက်န္ရွိေစရန္တုိးျမင္႔ဖြဲစည္းခဲၾကေပသည္။

သမ၀ါယမ အသိပညာျပန္႔ပြါးေရးအတြက္ လည္း ေလ႔က်င္႔ျခင္းပညာေပးျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကုိတုိးျမင္႔ေဆာင္ရြက္လာသည္႔ အတြက္ အေရအ တြက္ ေရာ အရည္အခ်င္းပါျပည္႕၀သည္႕ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား တုိးပြါးလာေနပါသည္။ ဆင္းရဲ ႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ႔ခ် ေရးရည္မွန္ခ်က္အျပင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ MDG ကုိ ေအာင္ျမင္ေစရန္အတြက္ ၾကဳိးစားေဆာင္ရြက္ေနရင္ ၂၀၂၀ ရည္မွန္းခ်က္(2020 Vision )ကုိ ျဖည္႔ဆည္းနုိင္ေရး ေမွ်ာ္မွန္ကာ အေျခခံေကာင္းမ်ားရရွိေစရန္အတြက္ျမန္မာ႔သမ၀ါယမအင္အားစုမွလည္းၾကဳိးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနပါေၾကာင္းေရး

သားလုိက္ရပါသည္။