အေၾကြးထူလုိ႔မပူေတာ႔
တာလား ?
သန္းကေတာ႔မထူဖူးေတာ႔ထူးထူးျခားယားတယ္မယားတယ္မသိေပမဲ႔
အခုေတာ႔အေၾကြး ကထူလာသလုိရွိလာတဲ႔အခါမွေတာ႔အရင္ေလာက္ေတာ႔သိပ္အပူအပင္မရွိေတာ႔သလုိေတာ႔ျဖစ္လာျပီ လုိ႔ဆုိ ရမယ္။က်ဳပ္အေနနဲ႔ဒီအေၾကြးကိစၥေတြနဲ႔လုံးလယ္လုိက္ေနတာဆယ္စုနွစ္တစ္ခုနီးပါး၇ႏွစ္ဆုိတဲ႔အတုိင္း အတာကုိေရာက္ခဲ႔ျပီဆုိပါေတာ႔။အေၾကြးဆုိတာကေတာ႔ ျမန္မာေ၀ါဟာရမွာသိပ္မကြဲျပားေပဘူး
ကုိယ္ရစရာရွိတာကလည္းအေၾကြးကုိယ္ေပးစရာရွိတာကလည္းအေၾကြးလုိ႔ ဘဲေယဘုယ်ေျပာၾကဆုိၾကတာပါ။အဂၤလိပ္လုိဆုိရင္ေတာ႔ရွင္းပါတယ္Credit ကုိယ္ကေခ်းယူလုိက္ ေသာ
အေၾကြး Debit ဆုိရင္ေတာ႔ကုိက ေခ်းေပးလုိက္ေသာအေၾကြးလုိ႔နားလည္ၾကပါတယ္။
အေသးစားေခ်းေငြလုပ္ငန္းMicrofinance Institutionကုိစလုပ္ေတာ႔၂၀၀၇အကုန္၂၀၀၈ အစမွာပါဗဟုိ သမ၀ါမအသင္းကSeed Money အေၾကြးစျပီတင္တယ္ေနာက္ကုိယ္ကလည္းေခ်းေငြေတြထုတ္ေပး လုိက္ေတာ႔အေၾကြးေတြကေန႔တုိင္းေတာင္းေနရသလုိျဖစ္ကာအေၾကြးနဲ႔က်ဳပ္ခြဲမရ ေတာ႔ဘူးျဖစ္ျပီးေပါင္းဖက္ လုိက္ရေတာ႔တယ္။ေပါင္းသာေပါင္းေနရတာဘယ္အခ်ိန္ထေဖါက္သြားမလဲလုိ႔တထင္႔ထင္႔နဲ႔ မ်က္စီ႔ေအာက္ ကအေပ်ာက္မခံႏုိင္သလုိျဖစ္ေနရျပီးညညဆုိအိပ္ေတာင္မေပ်ာ္ဘူးသူေဖာက္သြားရင္ က်ဳပ္ဘ၀ပ်က္မွာ ဆုိေတာ႔အရိပ္တၾကည္႔ၾကည္႔နဲ႔ကုိေနရတာ။
ေခ်းေငြေတြနဲ႔ႏွစ္ပါးသြား
ႏွစ္ပါးသြားကေတာ႔ကေနရတာပါဘဲ က်ဳပ္ကေနရတာကမင္းသမီးလွလွေတြနဲ႔မဟုတ္ဘူး
ေခ်းေငြေတြနဲ႔ကရတာပါ၊အစပထမဆင္းရဲႏြမ္းပါးတဲ႔လက္
လုပ္လက္စားေတြကုိေခ်းေပးဖုိ႔ ကကုိယ္႔မွာကုိယ္
ပုိင္ရွိတာမဟုတ္ဘူး၊ ဗဟုိသမ၀ါယမအသင္းၾကီးက Seed moneyထုတ္ေပးလုိ႔သာေပါ႔သူတုိ႔ကလည္ေပးသာေပးတယ္ဒီေငြေအတြက္က်ဳပ္တုိ႔တာ၀န္ခံေတြကုိ ေခ်းေငြဆုိျပီးစာခ်ဳပ္နဲ႔ ထုတ္ေခ်းလုိက္တာပါျပန္မဆပ္နုိင္ရင္က်ဳပ္တုိ႔ကုိအေရးယူမွာေလ်ွာ္ခုိင္မွာတရားစြဲမွာ
အတုိးကလည္းဘဏ္ တုိးသာသာျပန္ဆပ္ရမွာေနာက္ဒီေငြကကုိယ္ပုိင္းစီးပြါးေရးထဲထည္႔သုံးလုိ႔ရတာမဟုတ္ဘူး အေရးယူခံရအုန္းမယ္လုိ႔ဆုိသဗ်။ဘယ္လုိဘဲေျပာေျပာပါက်ဳပ္အရပ္ကဆင္းရဲတဲ႔သူေတြကအေတာ္ ဒုကၡေရာက္ေနၾကတာရပ္ကြက္ထဲေစ်းထဲ ေငြတုိးေခ်းစားသူေတြ
ေနျပန္တုိးေပးစားသူေတြဆီမွာ ေငြေတြေခ်းၾက ဖတ္သီဖတ္သီနဲ႔ျပန္ဆပ္ၾကနဲ႔မဆပ္နုိင္ျပန္ေတာ႔လည္းအုိးေပါင္ခြက္ေပါင္အ၀တ္အစားေပါင္ဖုိ႔
အေပါင္ဆုိင္မွာတန္းစီၾကေပါ့ ေနကုန္လုိ႔မွမေပးႏုိင္ေတာ႔ရင္အိမ္ေရွ႔လာကေလာ္တုတ္ၾကေစ်းထဲမွာနဘမ္းသတ္
ၾကတခါတေလခါးအ၀တ္မရွိဘူးရပ္ကြက္ရုံးမွာရွင္းၾကလင္းၾကတခ်ဳိ႔တေလဆုိရဲစခန္းေတာင္ေရာက္နဲ႔ဗ်ာ ၊ဒီအနိ႒ာရုံၾကီးကုိမျမင္ျခင္ေတာ႔ဘူးထုိးဆုိတဲ႔လက္မွတ္ထုိးေပလုိက္တယ္ဗ်ာ ေနာင္ခါလာေနာင္ခါေစ်းကုိယ္႔မွာမွ သူတုိ႔ကုိေခ်းေပးဖုိ႔ေငြမရွိတာသူတုိ႔ကုိေတာ႔အေသအခ်ာဒီေငြကုိဘယ္ကယူလာတယ္ ျပန္မေပး ျပန္မဆပ္ရင္ ဘာျဖစ္မယ္က်ဳပ္လည္းေလ်ွွာ္နုိင္ရင္ေလ်ာ္ွမေရာ္နုိင္ရင္ေပးတဲအျပစ္ခံယူရမယ္ အဲဒါခင္ဗ်ာတုိ႔အေပၚအမွာ မူတည္တယ္ဆုိျပီး၅ဦးစီး၀ုိင္းၾကီးခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ျပီးလူတရာအိမ္ေထာင္စုတရာထုတ္ေခ်းေပးလုိက္တယ္။ဘာ..ျပန္မဆပ္တဲ႔သူရွိလား? ရွိတာေပါ႔ဗ်ာ..ျပန္ဆပ္ခ်ိန္မလာေတာ႔ရင္ေစ်းၾကဳိးေစ်းၾကားအိမ္ၾကဳိအိမ္ၾကားဆုိကၠားဂိတ္ေတြကုိစက္ဘီးတစ္စီးနဲ႔လုိက္ရတာေခ်ာ႔
ေမာ႔ေတာင္း..တခါတခါေျခာက္ေတာင္းရတာေပါ႔…တခါတေလအဲဒီမွာဘဲတရားေဟာရတယ္…အလုပ္လုပ္
ရတာကလဲရုံးခန္းရယ္လုိ႔သတ္သတ္မွတ္မွတ္မရွိေတာ႔အိမ္ကုိလူစုေခၚျပီရွင္းျပလင္းျပစည္းရုံးနားခ်ေျပာရတယ္၊
၆လ ေလာက္ကေတာ႔ပါးစပ္လွည္းပေဒါင္းလုိက္ေရာ ေနတုိင္းအာေပါက္ေအာင္အျမွပ္ထြက္ေအာင္ေျပရတာ၊ေလမ်ားလြန္ေတာ႔ထမင္းေတာင္းမစားႏူိင္ဘူး။
ဒါေပမဲ႔၆လလည္းေက်ာ္လာလူလည္းေစ႔သေလာက္ျဖစ္ေတာ႔လူေတြကလည္းတကယ္သေဘာေပါက္
လာသလားမသိဘူး သိပ္ျပီးအိမ္လုိက္မေတာင္းရေတာ႔ဘူး ေငြေပးမွန္လာတယ္
ေနာက္ထပ္လာ
ျပီးအဖြဲ႔၀င္ေတြလည္းတုိးလာတယ္တႏွစ္ေလာက္ၾကာေတာ႔လူ၃၀၀ ေက်ာ္ေလာက္ျဖစ္လာတယ္
သူတုိ႔စုေငြေတြလည္းရွိလာျပီ ဗဟုိသမအသင္းက ေခ်းေပးထားတဲ႔ ွseed money ၁၀သိန္း
ေလာက္စျပီးျပန္ဆပ္နုိင္ျပီ။က်ဳပ္နည္းနည္းရင္ေပါ့လာျပီတႏွစ္ေက်ာ္ေတာ႔သူတုိ႔စုေဆာင္းေငြ၅၀% ကုိလည္းထုတ္ေပးႏုိင္ျပီး ေခ်းေငြကုိလည္း ၉၀၀၀၀ က်ပ္ အထိေပးနုိင္ေနျပီ
၂ ႏွစ္ျပည္႔ေတာ႔ ဗဟုိသမ အသင္းက ေခ်းေငြေရာအတုိးပါအကုန္အေၾကဆပ္နုိင္ခဲ႔ျပီက်ဳပ္တုိ႔မွာေပးစရာေၾကြးပူမ၇ွိေတာ႔ဘူး အဖြဲ၀င္ေတြကုိ ေခ်းေပးထားတာသိန္းသုံးရာနီးပါးနဲ႔သူတုိ႔စုေဆာင္းထားေငြကသိန္း၂၇၀ ေက်ာ္ က်ဳပ္သိပ္ျပီးမမႈပင္ေတာ႔တဲ႔အျပင္ပထမဆုံးအဖြဲ႔၀င္ထားသူေတြကုိေတာင္ေခ်းေငြ၁၂၀၀၀၀ ေလာက္စထုတ္ေခ်းႏုိင္လာသလုိ အဖြဲ၀င္ကလည္း ၆၅၀ ေက်ာ္ထိတုိးလာတယ္ ျပန္ဆပ္ေငြကလည္း
၉၉% ေလာက္ စည္းစနစ္တက် ဆပ္ေနၾကျပီ။ အဲဒီႏွစ္က ကံေကာင္းျခင္ ေတာ႔ တခါမွအိမ္မမက္ဖူးတဲ႔
ႏုိင္ငံျခားေလ႔လာေရးခရီး ကေႏၻာဒီးယားကုိ ဗဟုိသမအစီအစဥ္နဲ႔ လုိက္ပါ ခြင္႔ရခဲ႔တယ္။
သမ၀ါယမအသင္းဖြဲ႔စည္း
ကေႏၻာဒီယားကျပန္လာေတာ႔
သမ၀ါယမအသင္းအျဖစ္ျဖစ္စည္းရမယ္လုိ႔ျဖစ္လာေရာ အစေတာ႔ က်ဳပ္က သမ၀ါယမအသင္းမဖြဲ႔စည္းလုိဘူးအခုလုိဗဟုိသမ၀ါယမအသင္းအုပ္ခ်ဳပ္မႈ
ေအာက္က ပဲေဆာင္ရြက္လုိတယ္ ေခတ္အဆက္ဆက္သမ၀ါယမအသင္းေတြမွာလည္းျပည္သူက
အျမင္မွားအေတြးမွားေတြျဖစ္ေနတယ္ယုံၾကည္မႈပ်က္ေနတာေတြအမ်ားအျပားဆုိေတာ႔လုပ္ငန္းအေပၚရုိက္ခတ္
လာမယ္။လြတ္လပ္မႈမရွိ
၀င္ေရာက္စြတ္ဖက္မႈေတြရွိလာႏုိင္တယ္လုိ႔ဆုိတ႔ဲအတြက္ သမ၀ါယမအသင္းဆုိတာ ကုိယ္႔ကံၾကမၼာကုိယ္ဘာသာဖန္တီးခြင္႔ရွိတဲ႔လြတ္လပ္ေသာအဖြဲအစည္း
(autonomous Association ) လုိ႔လူၾကီးမ်ားကရွင္းျပသည္႔အတြက္အသင္းသားမ်ား၏စုေဆာင္း
ေငြမွအစုထည္႔ေငြမ်ားMFI ကာလအတြင္းက စုေဆာင္းထားသည္႔စရိတ္ထက္ပုိေသာ၀င္ေငြမ်ားျဖင္႔ အေသးစားေခ်းေငြသမ၀ါယမအသင္းအျဖစ္ေျပာင္လဲးစည္းလုိက္ေတာ႔တယ္။
ေခ်းေငြတုိးျမွင္႔ေပး လာတယ္ ပညာေရးအတြက္ေခ်းေငြကုိ ေက်ာင္းသားမိဘမ်ားကုိထုတ္ေခ်းေပးသလုိ
ေဆး၀ါးကုသ ေနသူမ်ား သားဖြားမိခင္အသင္းသားမ်ားအတြက္က်န္မာေရးေခ်းေငြမ်ားကုိထုတ္ေခ်းေပးႏုိင္ျပီး
လည္းျဖစ္ပါတယ္။အခ်ဳိ႔အေသးစားအိမ္တြင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္လည္း လုပ္ငန္းအရင္းအႏွီးျဖည္႔
တင္းရန္အထူးေခ်းေငြမ်ားကုိလည္းထုတ္ေခ်းေနႏုိင္ခဲ႔ပါျပီ။ဒီေခ်းေငြေတြအတြက္
မည္႔သည္႔အဖြဲ႕
အစည္း မည္သည္႔ဘဏ္မွ ေခ်းယူခဲ႔ျခင္းမရွိဘဲအသင္းပုိင္ေငြေၾကးႏွင္႔အသင္းသားမ်ား၏စုေဆာင္
ေငြမ်ားျဖင္႔သာထုတ္ေခ်းေပးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသင္းပုိင္း ရုံးခန္းကုိလည္း၀ယ္ယူႏုိင္ခဲ႔သည္အထိ
ေအာင္ျမင္ႏုိင္ခဲ႔သည္ဟုဆုိမယ္။ ACCU က ေတာင္ကုိးရီးယာႏုိင္ငံတြင္က်င္ပသည္႔ women
and youth Leadership program workshop and Forum ကုိ ၂၀၁၀ မွာ၄င္း ICA/ Japan core
leaders of Agricultural Co-operatives Training course (2)ကုိ၂၀၁၃ မွာ အိႏၵီးယားႏုိင္ငံႏွင္႔
ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတုိ႔တြင္ေလ႔လာသင္ယူခြင္႔ရခဲ႔သည္အထိကံေကာင္းတယ္လုိ႔ဆုိရမယ္။တဖက္ကကံ
ေကာင္းခဲ႔သလုိတဖက္ကတာ၀န္ကလည္းၾကီးလာတယ္ဆုိရမယ္ အသင္းသာေတြစုေဆာင္ေငြက
သိန္းတစ္ေထာင္နီးပါးအထိတုိးျမင္႔လာေနတာဟာက်ဳပ္တုိ႔အသင္းကေပးရမဲ႔အေၾကြးလုိ႔ေျပာရသလုိ
အဖက္ကအသင္းသားေတြကုိ ထုတ္ေခ်းေပးထားတဲ႔ ေခ်းေငြသိန္းတေထာင္ေက်ာ္ကလည္း က်ဳပ္တုိ႔အသင္းက
ရရမဲ႔ ေၾကြးေတြသာ ျဖစ္ေနတာပါဘဲ။
စိန္ေခၚမူ႕ရနံစတင္
၂၀၁၁ခုႏွစ္
အေသးစားေငြေရးေၾကးေရးဥပေဒ ေပၚေပါက္လာျပီးေနာက္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါး မႈေလွ်ာ႔ခ်ေရး ဦးတည္ခ်က္မ်ားႏွင္႔
အေသးစားေခ်းေငြလုပ္ငန္းေတြ သမ၀ါယမမ်ား ကုမၸဏီမ်ား အသင္းအဖြဲမ်ား NGO ၊ INGO ပါ၀င္ေရာက္လာသည္မွာ
ဆင္းရဲႏြမ္းပါသူမ်ားကုိယ္စား ၀မ္းသာၾကဳိ
ဆုိမိတယ္ဒါေပမဲ႔လည္းအလြန္အက်ြံေခ်းေငြမ်ားအလြယ္တကူအျပဳိင္ထုတ္ေခ်းေပးေနျခင္းဟာအက်ဳိးရလဒ္ထက္
အေၾကြးထူေျပာျခင္းအျပစ္ျဖစ္ဖုိ႔မ်ားလာပါကေငြေရးေၾကးေရးအႏၱ
ရာယ္တခုအထိ
စိန္ေခၚေရာက္ရွိလာမွာကုိ စုိးရိမ္စရာေတြက ညြန္းျပလာေနျပီျဖစ္ပါတယ္။နယ္ေျမတစ္ခုအတြင္းမွာ
ဘဲေခ်းေငြအဖြဲေတြအေျမာက္အမ်ား၀င္ေရာက္ျပီးေခါင္းစဥ္အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ေခ်းေငြေတြ အေၾကြးေရာင္း
စနစ္ေတြနဲ႔၀င္ေရာက္ေနၾကတာ ေတြျမင္ေတြ႔ေနရျပီး တစ္ဦးခ်င္း အိမ္ေထာင္စုတစ္စုခ်င္းမွပွ်မ္းမွ်
အေၾကြးတင္ရွိေနတဲ႔ ပမာဏ အားမည္သူမွ် မည္သည္႔ အဖြဲအစည္းမွ် မသိရွိနုိင္းျခင္းဟာ အလြန္စုိး
ရိမ္ဖြယ္ေကာင္းတဲ႔အခ်ကျဖစ္္လုိ႔ က်ဳပ္အသင္းကေၾကြးေတြျပန္ဆပ္ခ်ိန္မွာသူတုိ႔
ျပန္ဆပ္ဖုိ႔ အလြယ္
တကူမ်ားမရွိရင္ သူတုိ႔အလုပ္အကုိင္ေတြ တုိးတက္မလာရင္ အေၾကြးေလးကုိအေၾကြးၾကီးယူ
အတုိးၾကီးယူဆပ္ၾကရတယ္ဆုိရင္ က်ဳပ္တုိ႔ ေမွ်ာ္မွန္ထားတဲ႔ ဆင္းရဲမႈ ေလွ်ာ႔ခ်ေရးဆုိတာ
သဲထဲ
ေရသြန္သလုိျဖစ္မွာစုိးရိမ္လွတယ္။ ေဒသတြင္းေခ်းေငြ အဖြဲအစည္းေတြက
သတင္းအခ်က္အ
လက္ေတြအျပန္အလွန္မွ်ေ၀ႏုိင္တဲ႔Credit bureauကလည္းမရွိေတာ႔က်ဳပ္ေကာင္းေကာင္းအိပ္မ
ေပ်ာ္ေတာ႔ဘူး။ဒါေပမဲေျဖသိမ့္ျပီးစနစ္က်သထက္က်ေအာင္က်ဳပ္စီမံတယ္
အသင္းသားေတြကုိ
လည္းက်ဳပ္စုိးရိမ္းစိတ္ကုိခ်ျပတယ္ သူတုိ႔လည္းေတြသမွ်ရသမွ်ေငြမေခ်းႀကဖုိ႔
စီးပြားေရးလုပ္ဖုိ႔ျဖစ္ ျဖစ္ လူမႈေရး ၊က်န္မာေရ ၊ပညာေရးအတြက္ျဖစ္ျဖစ္ေငြေရးေၾကးေရလုိအပ္လာပါက
အသင္းကုိ
လာတင္ျပဖုိ႔နဲ႔ အသင္းမွစီစစ္ျပီးအစြမ္းကုန္ျဖည္႔ဆည္းေပးဖုိ႔စီစဥ္ထားေၾကာင္းရွင္းျပထားရတယ္။
ေျပာသာေျပာေနရတာသန္းထူမယားအေၾကြးထူမပူအျဖစ္မ်ဳိး၊ အေတြးမ်ဳိးေရာက္သြားမွာကုိ ေတာ႔အလြန္စုိးရိမ္မိတယ္။
