ကုိယ္႕ၾကမၼာ ကုိယ္ဖန္တည္းသည္႕သမ၀ါယမ

                ျမန္မာနုိင္ငံတြင္ ၁၉၀၄ ခုႏွစ္မွစတင္ကာသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား စတင္အေျချပဳ   လုပ္ေဆာင္

လာခဲသည္မွ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၀ တုိင္ေရာက္ရွိခဲ႔ျပီျဖစ္ေသာ္လည္းေခတ္ကာလႏုိင္ငံေရးစနစ္မ်ားေျပာင္းလဲလာ

မႈမ်ားၾကားတြင္နုိင္ငံေရးေၾကာေထာက္ေနာက္ခံအေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင္႔အသြင္းသ႑ာန္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင္႔ ျဖစ္

တည္ခဲ႔ရျပီးယေန႔ထက္တုိင္ပင္သမ၀ါယမဖြံျဖဳိးေရး ေရရွည္တည္တန္႔ခုိင္ျမဲေရးဟုေသာရည္ရြယ္  မ်ား ျဖင္႕ပုံေဖၚလွ်က္ရွိပါသည္။သုိ႕ေသာ္ျပည္သူလူထုအၾကားသမ၀ါယမ၏လူမႈစီးပြြါးေရးအရအေကာင္ အထည္ေဖၚလုပ္ေဆာင္းမႈမ်ားသည္က်ယ္ျပန္႕ထိေရာက္မႈမွာအားရေလာက္ဖြယ္မျဖစ္ေသးဟုဆုိရမည္ပင္

 ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာ့၀ါယမသမုိင္းအစ

                         ျမန္မာ႕သမ၀ါယမေခတ္ဦးအစတြင္ေတာင္သူလယ္သမားမ်ာႏွင္႔ကုန္သည္ ငယ္မ်ားမွ ေငြေၾကးအရင္းအႏွီးစုေပါင္းထည္႔၀င္ကာမိမိတုိ႕ကုိယ္တုိင္စုေပါင္းစီမံခန္႔ခဲြစုေပါင္းအျမတ္ ခြဲေ၀ခံ စားၾက ေသာလြတ္လပ္ျပီးကုိယ္ပုိင္ဖန္တည္းခြင္႔ရွိေသာသမ၀ါယမအသင္းမ်ားအထက္ျမန္မာႏုိင္ငံႏွင္႔အလယ္ ပုိင္းေဒသမ်ားတြင္ထြန္းကာလာရာမွယင္းအသင္းမ်ားကုိနမႈနာထားကာေအာက္ျမန္မာႏုိင္ငံေဒသမ်ားရွိ ခရုိင္ျမဳိ႔ၾကီးမ်ားတြင္ ေငြစုေငြေခ်းသမ၀ါယမအသင္းၾကီးမ်ားေပၚ ေပါက္လာသလုိ ျပည္ေထာင္စုသမ၀ါယမ 
ဘဏ္မ်ားလည္းေပၚထြက္လာခဲ႔ေပသည္။၁၉၀၈ခုႏွစ္တြင္ ေက်းလက္သမ၀ါယမအသင္း၄၅သင္းမွရင္းႏွီး ေငြ ၂၀၀၀၀ ျဖင္႔ စတင္တည္ေထာင္ေသာ ပခုကၠဴခ ရုိင္ သမ၀ါယမဗဟုိဘဏ္သည္ထင္ရွားပါသည္။၁၉၀၄ ခု ႏွစ္မွ၁၉၂၄ခုႏွစ္အထိသမ၀ါယမအသင္း မ်ားတုိးပြါးလာသျဖင္႕ျမန္မာႏုိင္ငံတ၀ွမ္းလုံးရွိသမ၀ါယမအသင္း မ်ားမွကုိယ္စားလွယ္မ်ားတက္ေရာက္ရေသာႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာသမ၀ါယမအစည္းအေ၀းၾကိးကုိႏွစ္ႏွစ္လွ်င္ တစ္ၾကိမ္းက်င္ပျပီးသမ၀ါယမမင္းၾကီးထံမွတာ၀န္မ်ားလႊဲယူ၍အသင္းမ်ားတာ၀န္ကုိအျမဲတန္းေဆာင္ရြက္ ေပးႏုိင္မည္႔
 ျမန္မာႏုိင္ငံသမ၀ါယမေကာင္စီတစ္ခုလုိအပ္လာသျဖင္႔သမ၀ါယမအသင္း မ်ားပူးေပါင္းကာ 
သမ၀ါယမေကာင္စီ ကုိဖြဲ႔စည္းခဲ႔ ရေပသည္။

လႊတ္လပ္ေရး အလြန္

                                              တုိင္းျပည္စီးပြါးေရးတုိးျမင္႔လာရန္ႏွင္႔ ျပည္သူလူထု သက္သာေခ်ာင္  ခ်ီေရးအတြက္ျပည္ ေတာ္သာစီမံကိန္းေရးဆြဲရာတြင္ ျမန္မာနုိင္ငံသမ၀ါယမငါးႏွစ္စီမံကိန္းကုိထည္႕သြင္းေရး ဆြဲျပီးအေကာင္အထည္ေဖၚခဲ႔ေပသည္။အေျခခ့သမ၀ါယမအသင္းမ်ားကုိအေျခခံ၍ ျမဳိ႕နယ္ သမ၀ါယမအ    သင္းမ်ား၊ခရုိင္သမ၀ါယမအသင္းမ်ား၊ဇုံသမ၀ါယမေကာင္စီမ်ားႏွင္႔နုိင္ငံေတာ္သမ၀ါယမေကာင္စီဟူ၍အဆင္႔ ငါးဆင္႔ခြဲကာ ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းခဲ႕သည္။စီမံကိန္းအရသမ၀ါယမပညာေရးလုပ္ငန္း ေဆာင္ရြက္ရန္အတြက္ နုိင္ငံေတာ္သမ၀ါယမသင္တန္းေက်ာင္းကုိ ၁၉၅၁ ခုႏွစ္ေအာက္တုိ ဘာလတြင္စတင္ဖြင္႔လွစ္ခဲ႔သလုိ သမ၀ါ ယမပညာရပ္ကုိမႈလတန္းလြန္ေက်ာင္းမ်ားတြင္သင္ၾကား နုိင္ေရးအတြက္ ေက်ာင္းဆရာမ်ားကုိေရြးခ်ယ္ ကာ ရန္ကုန္၊မႏၱေလး ႏွင္႕ေရနံေခ်ာင္း ျမဳိ႕မ်ားတြင္ ႏွစ္လသင္တန္းေပးခဲ႔သည္။၁၉၅၂ ခုႏွစ္တြင္ စီးပြါးေရး သမ၀ါ ယမပညာကုိ(၉)တန္း(၁၀)တန္းေက်ာင္းသုံးစာအုပ္မ်ားထုတ္ေ၀ခဲ႔ကာခရုိင္တြင္သမ၀ါယမသင္တန္း ေက်ာင္းမ်ား
ဖြင္႔လွစ္ခဲ႔သည္။၁၉၅၁ခုႏွစ္တြင္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္လူထုေတြ႔ၾကဳံေနရေသာစီးပြါးေရးစား၀တ္ေနေရးႏွင္႕ လယ္ယာလုပ္ငန္းအရင္းအႏွီးအတြက္လက္ေတြ႔ေျဖရွင္းေပးႏဳိင္သည္ဟုပညာရွင္မ်ား က ယူဆေသာေၾကာင္႔ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားတုိးခ်ဲ႔ဖြဲ႔စည္းလာၾကရာမွတ္ပုံတင္ထားေသာအသင္းသားဦးေရမွာ၄.၂၃၃သန္းအထိပင္ က်ယ္ျပန္႔လာခဲ႔ပါသည္။၁၉၅၁ခုႏွစ္တြင္ရန္ကုန္ျမဳိ႕ရွိဘ႑ာေရးခ်ဳိ႕တဲ႔ေသာသမ၀ါယမအသင္းမ်ားကုိ ေငြအားျဖင္႔
ကူညီႏုိင္ရန္အစုိးရမွသိန္း၅၀မတည္ရင္းႏွီးကာ ျပည္ေထာင္စုသမ၀ါယမဘဏ္ကုိထုေထာင္ခဲ႕ပါသည္။လြတ္လပ္ေရး
ရျပီးစေခတ္တြင္ျမန္မာ ႏုိင္ငံသမ၀ါယမလုပ္ငန္းကုိအ ေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ခဲ႔သည္႔သမ၀ါယမ မင္းၾကီးမ်ားမွာဦးေအာင္စုိး၊ဦးစုိးတင္႕ ႏွင္႔ဦးညီညီတုိ႔ ျဖစ္ျပီး ဦးညီညီမွာ နုိင္ငံတကာသမ၀ါယမအသင္းၾကီး၏ အႏၵီယႏုိင္ငံ ေဒလီျမဳိ႕တြင္ရုံးစုိက္ေသာအာရွပစၥဖိတ္ဌာနခြဲ(ICA-AP)၏ပထမဆုံးဒါရုိက္တာ အျဖစ္တာ၀န္ ထမ္းေဆာင္ဖြင္႕လွစ္ခဲ႔သည္ အထိ ျမန္မာ နုိင္ငံ သမ၀ါယမက႑သည္ ထြန္ေျပာင္ခဲ႕ သည္ဟုဆုိရေပမည္။

                    ၁၉၆၂ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္းတြင္ ႏုိင္ငံေတာ္၏စီးပြါးေရးစနစ္သည္ ဆုိရွယ္လစ္ဗဟုိဦးစီးစနစ္အရစီမံကိန္စီးပြါးေရးစနစ္အျဖစ္ေဆာင္ရြက္လာသည္႔အခါ၁၉၁၂ခုႏွစ္၁၉၂ရ ခုႏွစ္၁၉၅၆ခုႏွစ္သမ၀ါယမ၀ါယမဥပေဒမ်ားကုိျပင္ဆင္၍ ၁၉၇၀ခုႏွစ္ဥပေဒကုိအတည္ျပဳကာ သမ၀ါယမစီမံ ကိန္းမ်ားကုိအေကာင္အထည္ ေဖၚခဲ႕ေပသည္။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္တြင္ဆုိရွယ္လစ္စီးပြါးေရးစနစ္အားပယ္ဖ်က္ျပန္ သျဖင္႕၁၉၉၀ခုႏွစ္သမ၀ါယမအသင္းဥပေဒကုိျပဌာန္းကာဆက္လက္ေဆာင္ရြက္ခဲ႕ပါသည္။၁၉၅၁ခုႏ်စ္တြင္
 ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏုိင္ငံသမ၀ါယမ ႏွင္႔ကုန္စည္ျဖန္႔ျဖဴးေရး၀န္ၾကီးဌာနဟုလည္းေကာင္း၁၉၆၂ခုႏွစ္တြင္
 ေထာက္ပံေရးႏွင္႔သမ၀ါယမ၀န္ၾကီးဌာနဟု၍လည္းေကာင္း၁၉၇၃ခုႏွစ္တြင္သမ၀ါယမ၀န္ၾကီးဌာနဟု
လည္းေကာင္းသီးျခားဖြဲစည္းေဆာင္ရြက္ခဲ႔ပါသည္။၁၉၉၂ခုႏွစ္တြင္လက္ရွိသမ၀ါယမဥပေဒေရးဆြဲအတည္ျပဳခဲ႔ျပီး သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားကုိဆက္လက္ယေနထက္တုိင္ဆက္လက္အကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။

သမ၀ါယမလုပ္ငန္းျပည္သူအၾကားေအာင္ျမင္ပါျပီလား?

                      ဤအေမးအတြက္အေျဖသည္ယေန႔အခ်ိန္အခါတြင္မ်ားစြာ အျငင္းပြါးဖြယ္ကြဲလႊဲခ်က္မ်ား ျဖင္႔ရင္ဆုိင္ေနရေသာအေျဖမ်ဳိးျဖစ္ေနေသးသျဖင္႔သမ၀ါယမစနစ္ကုိ ခ်စ္ျမတ္ႏုိး သူမ်ားအတြက္အားမလုိအားမရျဖစ္ေစပါသည္။အမွန္ဆုိရေသာ္ ျပည္သူလူထုအေနျဖင္႔ဆုိရွယ္လစ္စီးပြါးေရး စနစ္ႏွင္႔အတူသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားကုိအယုံအၾကည္ကင္မဲ႔ကာစိတ္၀င္စားမႈမရွိေတာ႔သေလာက္ ေမ႕ေလွ်ာ႔ေနခဲ႔ျပီျဖစ္ ပါသည္။သမ၀ါယမႏွင္႔ပါတ္သက္သည္အသိပညာဗဟုသုတသမ၀ါယမ၏အႏွစ္သာရ ႏွင္႔ဖြဲ႔စည္းလုပ္ ေဆာင္မႈမ်ားကုိ မသိရွိေတာ႔သည္႔အထိမ်ဳိးဆက္သစ္မ်ား ႏွစ္ေပါင္း၂၀ ေက်ာ္ၾကာကြာလွမ္းခဲ႔ၾကရေပသည္။၂၀၀ရခုႏွစ္အလယ္ေလာက္မွသာ အေသးစားေခ်းေငြလုပ္ငန္းမ်ားစတင္ေပၚေပါက္လာျပီး၂၀၁၀ခုႏွစ္ဒီမုိကေရစီစုိးရသစ္လက္ထက္ေနာက္ပုိင္း တြင္းမွသာသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားျပန္လည္ႏုိးထလာကာ၂၀၁၂ခုႏွစ္တြင္ပုိမုိရွင္သန္းလာခဲ႔သည္ဟုဆုိႏုိင္ပါသည္။ ယခုအခါအေသးစားေခ်းေငြသမ၀ါယမအသင္းမ်ားအျပင္စုိက္ပ်ဳိးေမြးျမဴေရးသမ၀ါယမမ်ားအရွိန္အဟုန္ျဖင္႕ေပၚေပါက္ လာ သည္ဟုဆုိရေပမည္။

ဘယ္သုိ႔ဖြဲ႔စည္း

                     သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားျမန္မာျပည္အတြင္းအထက္ပါသမုိင္းေၾကာင္းအရဖြဲ႔စည္းျဖစ္ေပၚ ခဲ႔ ျပီးေအာင္ျမင္မႈရွိခဲသလုိ မေအာင္ျမင္သည္မ်ားလည္းအေျမာက္အမ်ား ရွိခဲ႔သည္ကုိေလ႔လာေတြ႕ရွိရေသာ္ လည္း မည္သုိ႔ဖြဲစည္းျဖစ္ေပၚခဲ႕သည္ မည္သုိ႔ဖြဲ႕စည္းသည္ကုိ သိရွိနုိင္ဖုိ႔ ေလ႔လာထားခ်က္မ်ားမွာနည္းပါးလွ

ပါသည္။ ေခတ္ကာလအစုိးရမ်ား၏အလုိၾကဖြဲ႔စည္းမႈမ်ားသာမ်ားမည္ထင္ပါသည္သမ၀ါယမသေဘာတ ရားမ်ားအေပၚနားလည္လက္ခံယုံၾကည္မႈျဖင္႔မိမိတုိ႔ဆႏၵအရေပါင္းစပ္ဖြဲကာစည္းမႈယုံၾကည္စြာပူးေပါင္း ေဆာင္ ရြက္မႈ ျဖင္႔ဖြဲ႔စည္းျဖစ္ေပၚမႈမွာအနည္းငယ္သာရွိလိမ္႔မည္ဟုထင္မွတ္ရပါသည္။၁၉၀၄မွ၁၉၆၀ ေလာက္အထိဖြဲ႔
စည္းျဖစ္ေပၚမႈမ်ားကုိလက္လွမ္းမမွိေသာ္လည္းပုဂၢလိကကုမၼဏီလုပ္ငန္းအစုစပ္လုပ္ငန္းမ်ားကဲသုိ႔ပင္ဆႏၵတူရာ သေဘာထားတူရာမ်ားစုေပါင္းဖြဲ႕စည္းကာပုဂၢလိကႏွင္႔အျပဳိင္ေဆာင္ရြက္ရန္လုပ္ေဆာင္ျခင္းျပဳသည္ဟုယူဆစရာ အခ်က္အလက္အေျမာက္အမ်ားရွိခဲ႔ေသာ္လည္းစီမံကိန္စီးပြါးေရးစနစ္ ေအာက္တြင္ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းမ်ားၾကီးထြားမႈ
ကုိကန္႔သတ္ထားခ်က္အရလည္းေကာင္အစုိးရခ်ဳပ္ကုိင္ကုိင္ကုန္စည္ျဖန္႔ျဖဴးမႈကုန္သြယ္မႈစနစ္အရလည္းေကာင္း ဖြဲ႔စည္းမႈပုံသ႑ာန္မွာအစုိးရလြမ္းမုိးသည္႕နုိင္ေရးေကဒါမ်ားပါ၀င္ဦးေဆာင္သည္႔စနစ္သာအေလးသာခဲ႔ျပီး
အသင္းသားမ်ားကုိယ္တုိင္ထိမ္းေၾကာင္းေသာဒီမုိကရက္တစ္ကြန္းထုိးပ်က္ယြင္းခဲ႕ရေပသည္။ရာရွင္းစနစ္ ကုိတာစနစ္ဆန္ဆန္ကုန္စည္ျဖန္း ျဖဴးမႈစားသုံးကုန္ေထာက္ပံေရးစနစ္အရ လူတုိင္းသမ၀ါယမအသင္း၀င္ အျဖစ္ယုံၾကည္ခ်က္ရွိသည္ျဖစ္ေစယုံၾကည္ခ်က္မရွိသည္ျဖစ္ေစမိမိကုိတာ ေပ်ာက္ဆုံးမည္စုိးရိမ္သျဖင္႔အသင္၀င္ အျဖစ္အလုိအေလွ်ာက္ပါ၀င္ ေသာစနစ္ျဖင္႔တည္ေဆာက္ခဲ႔ပုံရကာ၁၉၈၈ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလည္းႏွင္႔အတူ အသင္းသားမ်ား၏ယုံၾကည္ခ်က္ပ်က္ယြင္းသြားမႈသည္မွာယေန႔ဒီမုိကေရစီဖြံျဖဳိးစအေျခအေနအထိရုိက္ခတ္ေနဆဲ ပင္ျဖစ္ပါသည္။သမ၀ါယမအသင္းတစ္သင္းထူေထာင္ရန္အတြက္အမွန္တကယ္ျပည္သူမ်ားအားစည္းရုံးလမ္းျပကာ မိမိတုိ႔စိတ္ၾကဳိက္အသင္းအမႈေဆာင္ႏွင္႔မိမိတုိစိတ္ၾကဳိက္မိမိတုိ႕လူမႈစီးပါြးေဖၚ ေဆာင္ရန္စည္းရုံးေျပာဆုိတုိင္း တုန္႔ျပန္မႈမ်ားသည္အားရေက်နပ္ဖြယ္အားတက္သေရာမရွိၾကျခင္းမွာအတိတ္ကပုံ ရိပ္အ ေဟာင္းမ်ားအျပင္ ကုိယ္ၾကမၼာကုိယ္ဖန္တီးေသာ ကုိယ္တုိင္ပါ၀င္ဆုံးျဖတ္ႏုိင္ခြင္႔ တနည္းဒီမုိကရက္တစ္ကြန္ထုိးကုိ အျပည္႔အ၀ မရရွိၾကျခင္း၊ေရြးခ်ယ္ခံselective ႏွင္႕ ေရြးေကာက္ခံelectiveပုံသ႑ာန္းေရာ ေႏွာေနျခင္းအေပၚသံသယျဖစ္ေပၚ
ၾကျခင္းဟုခံစားသိေနမိသည္။သုိ႔ေသာ္ယုံၾကည္မႈပ်က္ေနမႈအေပၚေစတနာထားလွ်က္Byforceဆန္ဆန္ၾသဇာအာဏာ ရွိသူမ်ားအားစည္းရုံးလွ်က္လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖင္႔မျဖစ္မေနဖြဲ႔စည္းမႈမ်ားသည္သမ၀ါယမအသင္းမ်ားဖြံျဖဳိးလာေရး
အတြက္အသင္းသားမ်ားမွစိတ္ပါလက္ပါအားၾကဳိးမာန္တတ္ၾကဳိးစားရမည္႔အစားအျဖစ္သေဘာအျပသေဘာေဆာင္ ရြက္ၾက ျခင္းမ်ားျဖစ္ေပၚေစျပီးဒါရုိက္တာအဖြဲ႔အမႈေဆာင္အဖြဲ႔မ်ားအေနျဖင္႔ရည္မွန္းခ်က္ ကုိ ေအာင္ျမင္ေစ   ေရးကုိေတာင္ အနုိင္နုိင္ ေဆာင္ရြက္ရျပီးတုိးတက္ဖြံျဖဳိးဖုိ႕စိတ္ကူးမ်ားၾကာေလကုန္ခန္းေလျဖစ္လာကာ ဖြံျဖုိးမႈသည္ေႏွးေကြး ေလးလံလာရေပသည္။၂၀၁၂ခုႏွစ္၀န္က်င္တြင္သမ၀ါယမအသင္းမ်ားဖြဲ႕စည္းျဖစ္ေပၚေရး အတြက္ျပည္သူမ်ားအားစည္းရုံးဖြဲစည္ရာတြင္ ေခ်းေငြမ်ားထုတ္ေခ်းေပးသည္႔ေငြစုေငြေခ်းပုံသ႑ာန္ျဖင္႔ဖြဲစည္း
ရာေခ်းေငြရယူလုိသူမ်ားသည္ေခ်းေငြရယူရန္သာဆႏၵရွိၾကျပီးအသင္းတစ္သင္းျဖစ္ေပၚေရးအတြက္မိမိတုိ႔ကုိယ္ တုိင္းမတည္ေငြျဖင္႔ထူေထာင္းၾကရမည္ဟုေသာအသိတရားဗဟုသုတမရွိသည္႔အျပင္မတည္ေငြကုိပင္ထည္႔၀င္လုိ
သည္႔ဆႏၵနည္းပါေၾကာင္းကုိ၀မ္းနည္းဖြယ္ေတြ႕ရွိ ေနရျပိးအသင္းအေပၚမွသာအေထာက္အပံကုိရယူလုိစိတ္ရွိေနၾကသည္။
မတည္ေငြအလွ်င္မရွိဘဲအထက္အသင္းၾကီးမ်ားကုိသာအာထားမွီခုိရပ္တည္ေနရေသာသမ၀ါယမအသင္းမ်ားသာအေျမာက္ အမ်ားေပၚထြက္လာျပီးဆႏၵတူရာလူအမ်ားစုေပါင္းပါ၀င္၍မိမိတုိ႕၏စား၀တ္ေနေရးႏွင္႔လူမႈလုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိစုေပါင္း လုပ္ေဆာင္အက်ဴိးခံစားေရးဆုိေသာသမ၀ါယမအႏွစ္သာရအားနည္းကာတျဖည္း ျဖည္းျဖင္႔အသင္းလုပ္ ငန္း မ်ားတုိးခ်ဲလာႏုိင္မႈပုိမုိအေထာက္အကူျပဳမႈစသည္မ်ားအတြက္ဆက္လက္ၾကဴိးပမ္းရန္လုိအပ္လွ်က္ရွိေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။

                      သမ၀ါယမဆုိသည္မွာ ပါ၀င္ၾကသူအသင္းသားမ်ားကုိယ္တုိင္ အစုထည္႔၀င္ေငြမ်ားျဖင္႔ ရပ္တည္ကာပါ၀င္သူမ်ားသက္ေခ်ာင္ခ်ီးမႈရွိေရးအက်ဳုိးစီးပြါးခြဲေ၀ခံစာႏုိင္ေရးအတြက္စုေပါင္းဆုံးျဖတ္စု
 ေပါင္းလုပ္ေဆာင္သည္႔စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားထူေထာင္ကာလူမႈေရးစီးပြါးေရးပညာေရးက်မၼာေရးလုိအပ္ခ်က္မွန္သမွ် အတြက္၀ုိင္း၀န္းေျဖရွင္းႏုိင္ေရးကုိအေလးထားေဆာင္ရြက္ၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္ဆုိသည္႔သမ၀ါယမအသိပညာမ်ားျဖင္႔ တည္ေဆာက္ကာမိမိတုိ႔ကုိယ္တုိင္ပါ၀င္ဖန္တီးနုိင္ေရးအားၾကုိးမာန္တက္ေဆာင္ၾကရမည္ဆုိသည္ကုိ ရင္ထဲစဲြျမဲယုံၾကည္လုပ္ေဆာင္နုိင္ရန္အတြက္ဒိမုိကရက္တနည္းလမ္းအရ ဖြဲစည္းျခင္း ျဖင္႔ ကုိယ္႔ၾကမၼာကုိယ္ ဖန္တည္းႏုိင္သည္႔သမ၀ါယမမ်ားအျဖစ္ ေပၚထြက္လာေရးအတြက္သမ၀ါယမ စနစ္အားခ်စ္ျမတ္နူိး သူတုိင္း ၀ုိင္း၀န္လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ၾကေစရန္ တုိက္တြန္းေရးသားလုိက္ရပါသည္။

ဆန္းသစ္ေျပာင္းလဲရမည္႔သမ၀ါယမ႑

                                         သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားႏွင္႔ပတ္သက္ျပီးတည္ေဆာက္မႈျပဳျပင္မႈအမ်ဳိးမ်ုိးကုိေခတ္က အလုိက္သမ၀ါယမေလာကသားမ်ားကေဆာင္ရြက္ခဲ႔ၾကသည္႔ မွာ ၁၉၀၅ ခုျမင္မႈေငြစုေငြေခ်း သမ၀ါယမ အသင္းမွစတင္ကာ လုပ္ေဆာင္လာၾကရျပီး ယေန႔အထိသမ၀ါယမ ဆုိသည္႔ လုပ္ငန္း သည္ျပည္သူအၾကား ေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းမရွိသံမဏီဘုိးသက္ရွည္အျဖစ္ဒဏ္ရာဒဏ္ခ်က္ေပါင္းမ်ားစြာျဖင္ရွင္သန္ ေနဆဲျဖစ္ ပါသည္။အခ်ဳိ႕ခုိင္မာပါသည္ဆုိေသာအဖြဲအစည္းမ်ားသည္ပင္လွ်င္ေခတ္ကာလအေျခအေနအရအမည္ ေျပာင္း ပုံသ႑ာန္းေျပာင္းကာ လူမႈနယ္ပယ္ စီးပြြါးေရးနယ္ပယ္မ်ားမွထြက္ခြာေျပာင္းလည္း ရွင္သန္ ၾကရေသာ္ လည္း ဒီမုိကရက္တစ္နည္းလမ္းအရ ထူေထာင္ခဲ႔ရေသာသမ၀ါယမမ်ားမွာမႈ အနည္းငယ္ေမွးမွိန္ ယုံမွတပါး လုံးလုံးေပ်ာက္ကြယ္မသြားဘဲ ေလာကဓံတရားအား သမ၀ါယမဘက္ေတာ္သားအခ်င္းခ်င္း လက္ဆင္႔ကမ္း သယ္ေဆာင္ကာ လူထုအၾကား လူမႈစီးပြါးေရးနယ္ပယ္အၾကားရွင္သန္ေနဆဲျဖစ္ပါ သည္ ။

ေရွ႕အဆက္ဆက္ သမ၀ါယမပညာ သမ၀ါယမစိတ္ဓါတ္ သမ၀ါယမအေတြးအေခၚမ်ားအားေပ်ာက္ပ်က္ မသြားေစရန္ လက္ဆင္႔ကမ္းသယ္ေဆာင္ခဲ႔ၾကေသာ သမ၀ါယမ၀ါဒီစစ္စစ္ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးမ်ားကုိလည္း အလြန္ပင္ေက်းဇူးတင္ေနမိပါသည္။

စြမ္းေဆာင္ရည္ျမွင္႔ေရး

                          ၁၉၀၁ ခုႏွစ္အိႏၵိယႏုိင္ငံငတ္မြတ္ေခါင္းပါးမႈစုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္မွအစတည္ျပီး၁၉၀၄ ခုႏွစ္မတ္လ(၂၇) ရက္ေန႔အိႏၵိယႏုိင္ငံတြင္ ရဖုိက္ဆင္နည္းႏွင္႔ လူ႕ဇတၱိမႈအရလယ္သမားမ်ားရင္ဆုိင္ရေသာ ျပႆနာမ်ားကုိေျဖရွင္ရန္ျပဌာန္းလုိက္ေသာသမ၀ါယမအက္ဥပေဒအရ၁၉၀၅ခုႏ်စ္တြင္သမ၀ါယမေငြစုေငြ

ေခ်းအသင္းမ်ားေပၚေပါက္လာရာမွျမန္မာတုိ႕သည္သမ၀ါယမနည္းလမ္းမ်ားကုိမိမိတုိ႔လူမႈဘ၀ဖြံျဖုိးဖုိ႔အ တြက္ အသုံးျပဳလာၾကရာမွသမ၀ါယမမ်ဳိးေစ႕က်ခဲ႔ျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ေငြစုေငြေခ်းျဖင္႔စတင္သေႏၶတည္ခဲ႔ ေသာသမ၀ါယမမ်ားသည္ ကုန္သြယ္ ထုတ္လုပ္မႈ ၀န္ေဆာင္မႈမ်ားအထိ တုိးခ်ဲ႔လုပ္ကုိင္လာခဲ႔ ၾကသည္မွာ ၁၉၉၃-၉၄တြင္ သမ၀ါယမအသင္းေပါင္း ၂၇၁၀၇ သင္းတြင္းအသင္းသားေပါင္း ၈.၇၆ သန္း အထိ အျမင္႔ဆုံးတုိးတက္လာခဲ႔သည္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပုိင္းတြင္းသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္လူထုအၾကားတြင္ေရ ပန္းစားျခင္သိပ္မရွိေတာ႔ေသာ္လည္း ကိန္ဂဏာန္းမ်ားအရ ၁၉၉၃-၉၄အထိသမ၀ါယမအသင္းမ်ားအေပၚ မွိခုိအားထားသူအသင္းသာမ်ားမွာ ျမင္႔တက္ဆဲျဖစ္ပါသည္။၂၀၁၂-၂၀၁၃ တြင္အသင္းအေရအတြက္ ၁၄၁၃၉ သင္းသာတည္ရွိျပီး ၂၀၁၃ ဒီဇင္ဘာလတြင္ အသင္းအရည္အတြက္ ၂၃၆၃၉ သင္းအထိျပန္လည္ ဖြဲ႔စည္းႏုိင္သည္မ်ားကုိလည္းေလ႔လာရျခင္းအားျဖင္႔ ေခတ္ကာလအေျခအေနအရ အသင္မ်ား အတုိးအ ေလွ်ာ႔ ျဖစ္ေနရျခင္းမွာ ဒါရုိက္တာအဖြဲ႔၀င္မ်ား အသင္းသားမ်ား၏ စြမ္ေဆာင္ရည္အေျပာင္အလည္းႏွင္႔ ဖန္တည္နုိင္မႈေျပာင္းလဲႏုိင္မႈ အေပၚျဖစ္ေပၚေနသည္ဟုသုံးသပ္မိပါသည္။

                          ေခတ္အေျခအေနမ်ားအရ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားဖြဲ႔စည္းမႈလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသည္ အသင္းသားႏွင္႔အသင္းအရည္အတြက္တုိးတက္လာလုိက္ က်ဆင္းသြားလုိက္ျဖစ္ေပၚေနျခင္းမ်ားသည္ အ ေျခခံျပည္သူလူထု(အသင္းသားအျဖစ္ပါ၀င္လာမည္႔သူမ်ား)ႏွင္႔ ဦးစီးဦးေဆာင္ျပဳ အေကာင္အထည္လက္ ေတြ႔ေဖၚေဆာင္ၾကရမည္႔အမႈေဆာင္ဒါရုိက္တာမ်ား(Co-operative leaders)အေနျဖင္႔သမ၀ါယမအႏွစ္သာ

ရသမ၀ါယမရည္မွန္ခ်က္ႏွင္႔ သမ၀ါယမ အသိပညာ အားနည္းမႈရွိျပီးေခတ္ကာလေတာင္းဆုိမႈ မႈ၀ါဒမ်ားအရ သာ တာ၀န္တရပ္သုိ႔မဟုတ္အက်ဳိးရလဒ္တစုံတရာအတြက္ အထူးအခြင္႔အေရးဆြဲေဆာင္မႈ မ်ားအေပၚအ ေျခတည္ခဲ႔ၾကသျဖင္႔ ျပင္ပအေထာက္အပံ(ဆုိရွယ္လစ္စနစ္အတြင္း အစုိးရ၏အထူးဦးစားေပး လူသုံးကုန္  ၀ယ္ယူခြင္႔မ်ား၊ေခ်းေငြမ်ား)မ်ားေလွ်ာ႔နည္းလာျခင္းသီးျခားရပ္တည္ရန္မႈ၀ါဒေျပာင္းလဲသြားသည္႔အခါ လုပ္ ငန္းမ်ားအာနည္းလာျပီးအသင္း၀င္မ်ား၏ ကုိယ္ပုိင္တိထြင္စြမ္းေဆာင္မႈအားနည္းသေလာက္ အသင္းအေရ အတြက္အသင္းသားအေရအတြက္က်ဆင္းသလုိ အသင္းသားမ်ားအတြက္ အက်ဳိးျပဳေထာက္ပံမႈနည္းပါး သြားရာမွ သမ၀ါယမအေပၚ အသင္းသားမ်ားအထင္အျမင္လႊဲမွား သလုိ လူထုအတြင္းမွာပါသမ၀ါယမသည္

ပုံရိပ္္ဆုိး မႈ၀ါဒအဆုိးအျဖစ္ ထင္ျမင္ယူဆက်န္ရစ္ခဲ႔ရသည္ျဖစ္သည္မွာ ၀မ္နည္းဖြယ္ျဖစ္ခဲ႔ရပါသည္။ သမ၀ါယမဆုိသည္မွာႏုိင္ငံေရး လူမႈေရး အဖြဲအစည္းထက္ စီးပြါးေရးေငြးေရးေၾကးေရး အေလးသာေသာ အဖြဲ႔အစည္းေသာ္ Business သက္သက္ဟုလည္းဆုိရန္ခက္ခဲျပီး Social Business Organization ျဖစ္သည္ ကုိ အသင္းသားႏွင္႔ BOD ပါ ယုံၾကည္သက္၀င္ေနေရးသည္ အေရးပါဆုံးျဖစ္ေပသည္။သင္႔တင္႔မွ် ေသာအျမတ္ႏႈန္းမရရွိဘဲ အသင္းသားအက်ဳိးကုိ ျဖည္႔ဆည္းနုိင္မည္မဟုတ္သလုိ အသင္းသားသက္သာ ေခ်ာင္ခ်ည္ေရးအျမင္ျဖင္႔ Operatioal Cost ကုိ ေတာင္မကာမိပါက BOD ႏွင္႔ ၀န္ထမ္းမ်ားကလည္း ၾကဳိးပမ္း စြမ္းေဆာင္လုိစိတ္နည္းပါးလာမည္ျဖစ္ကာ အရည္အေသြးပုိင္းက်ဆင္းလာမည္ျဖစ္သည္။ အသင္း သားမ်ားအေနျဖင္႔ႏွစ္စဥ္ေက်နပ္ေလာက္ေသာအျမတ္ခြဲေ၀ခံစားရျခင္း စီးပြြါးေရးအတြက္လုိအပ္ခ်က္ လူမႈ ေရး ပညာေရးအတြက္လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိ အမွန္တကယ္ခံစားလာရသည္ဆုိပါက သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား အေပၚ အားထားကာ ပါ၀င္လာၾကမည္မွာမလြဲေပ။ သုိ႔ေသာ္သမ၀ါယမစိးပြါးေရးစနစ္သည္ ပါ၀င္သူအသင္း မ်ားအေနျဖင္႔ အစုလုံေလာက္စြာထည္႔ ၀င္ျခင္း ေငြေၾကးအရင္းအႏွီးမ်ားကုိ အသင္းတြင္ထဲ႔၀င္စုေဆာင္းျခင္း အသင္းမွေဆာင္ရြက္ေသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္မ်ားတြင္ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ျခင္း အားေပးျခင္းစသည္႔ စုေပါင္း ပါ၀င္ေသာ စိတ္ဓါတ္ ယုံၾကည္ခ်က္မ်ားရွိေနေရးသည္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားေအာင္ျမင္ၾကီးထြားေရး အတြက္ အေျခခံလုိအပ္ခ်က္ျဖစ္ေပသည္။ လက္ရွိေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းတြင္ သမ၀ါယမမ်ားသည္ လည္းပုဂၢလိက စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားနည္းတူ အစုိရဘ႑ာ ရန္ပုံေငြခြဲရသည္  အေျခအေနတြင္မရွိဘဲ မိမိအသင္းသားမ်ား၏ အစုထည္႔၀င္ေငြမ်ားျဖင္႔ သာလူမႈဘ၀ျမင္မားေရးကုိ ဖန္တီးေနရျပီး ယခင္ ယခင္ ေခတ္အဆက္ မိမိတုိ႔ဘုိးဘြားသ၀ါယမသင္းသားၾကီးမ်ား၏ စုေဆာင္ထားရွိခဲ႔သည္႔ ဘ႑ာေငြမ်ား အေဆာက္အဦးရင္းႏွီးပစၥည္းမ်ားအားေခတ္အဆက္ဆက္ သမ၀ါယမ၀န္ၾကီးဌာနႏွင္႔ ဗဟုိသမ၀ါယမအ သင္း တုိင္းနွင္႔ျပည္နယ္အသင္းစုခ်ဳပ္ၾကီးမ်ားကထိမ္သိမ္းစီမံေပးသျဖင္႔ ယေန႔အထိရွင္သန္ေနျခင္းအား ယေန႔ ေခတ္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းအေပၚ အျမင္ဆုိးျဖစ္ေပၚေနသူမ်ား သိရွိရန္လည္းအလြန္လုိအပ္ပါသည္။ သုိ႕မွသာ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္စည္းမဲ႕ကမ္းမဲ႔ ပရမ္းပတာ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းမဟုတ္ဘဲ ဥပေဒစည္း ကမ္းမ်ားႏွင္႔အညီ လုပ္ေဆာင္ေနေသာစီးပြါးေရးအင္အားစုျဖစ္သည္ဆုိသည္ကုိနာလည္လက္ခံလာၾကပါ မည္။

လူတုိင္းအက်ဳိးရွိေစမည္႔သမ၀ါယမ

                    သမသါယမလုပ္ငန္းမ်ားကေဆာင္က်ဥ္းေပးေနေသာစီးပြြါးေရးလုပ္ငန္းအေျမာက္အမ်ားရွိပါ သည္။သုိ႔ေသာ္လူတုိင္းအက်ဳိးခံစားခြင္႔မရရွိေသးဘဲတုိင္းျပည္လူဦးေရ၏၁၀% ၀န္က်င္သာခံစာၾကရသည္ အတြက္ အားမလုိအားမရျဖစ္ရေပသည္။ သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ား၏၀န္ေဆာင္မႈ ထုတ္လုပ္မႈ ကုန္သြယ္မႈ အသီးအပြင႔္မ်ားအားျပည္သူျပည္သားတုိင္းခံစားေစလုိေေသာ္လည္း အသင္းသားအျဖစ္ပါ၀င္မလာၾကပါက မည္မွ်ပင္ ေပးျခင္းေသာ္လည္းခံစားၾကရမည္မဟုတ္ပါ။သမ၀ါယမအသင္းမ်ားထူေထာင္ေရး သမ၀ါယမအ သင္းမ်ားတြင္အသင္းသားအျဖစ္ပါ၀င္လာေရးအတြက္ အေျခခံသမ၀ါယမ အသိပညာမွာအလြန္နည္းပါလွပါ သည္ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားမည္သုိ႔လုပ္ေဆာင္သည္မည္သုိ႔အသင္းသားမ်ားအတြက္အေထာက္အပံျဖစ္ သည္ကုိ ျပည္သူလူထုအတြင္းက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔နားလည္မႈမရွိိၾကဘဲ လုပ္ငန္းရပ္တန္႔ကာ အုပ္မႈိင္းမႈိင္း ေျခာက္ကပ္ကပ္ျဖစ္ေနသည္႔ ယခင္ကသမ၀ါယမအသင္းမ်ားကုိၾကည္႔ျမင္ေတြ႔ျမင္ျပီးအဆုိးျမင္သမားမ်ား၏ ေ၀ဖန္မႈအၾကား ဂဃဏန ဘာမွမသိၾကေလာက္ေအာင္ သမ၀ါယမ အသိတရားေပ်ာက္ကြယ္မႈမ်ားကုိ ထင္ရွားသိသာေသာ သမ၀ါယမစီးပြါးေရးအေဆာက္အအဳံမ်ားျဖင္႔ ျပန္လည္ျမွင္႔တင္ရန္လုိအပ္ လွ်က္ရွိပါ သည္။အမွန္တကယ္တြင္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းတခုသည္တနည္းအသင္းတသင္းသည္မိမိျမဳိ႔မိမိေက်းလက္ေဒ သအတြက္ အလုံစုံေသာ လူမႈစီးပြါးေရးလုိအပ္ခ်က္မွန္သမွ်ကုိစီမံဖန္တည္းေပးနုိင္သည္အထိ အားေကာင္ ရန္ လုိအပ္ပါသည္။ စုိက္ပ်ဳိးေရး ေမြးျမဴးေရး ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ သယ္ယူပုိ႔ ေဆာင္ေရး ေငြေၾကး၀န္ေဆာင္မႈ စ သည္႔ တခုျခင္း ကြဲျပားတသင္းျခင္း BOD တစ္ခုျခင္း အသင္းသားသီးျခားဆုိသည္ ထက္ အသင္းသား အျဖစ္ပါ၀င္သူတုိင္းအား ဘတ္စုံလုိအပ္ခ်က္ အားစီမံေဆာင္ရြက္ေပးသည္႔ အသင္းမ်ားအျဖစ္ ေနရာတုိင္း ေဒသတုိင္း ေက်းရြာတုိင္းတြင္ တည္ရိွိေနဖုိ႔ လုိအပ္ပါသည္။ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင္႔ေသာ ဒါရုိက္တာအဖြဲ႔မ်ား ၀န္ထမ္းမ်ားျဖင္႔ Professional က်က်ရပ္တည္ျဖည္႔ဆည္းေပးမည္ဆုိပါက လူတစ္ဦးအိမ္ေထာင္စုတစ္ခု ၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားအား အလစ္အဟာမရွိျဖည္႔ဆည္းေပးနုိင္မည္ဆုိပါက ျပည္သူအမ်ားအၾကားယုံၾကည္မႈတုိး ပြါးလာကာ သမ၀ါယမအသင္းမ်ားပုိမုိအားေကာင္းလာမည္ဟုယုံၾကည္မိသည္။လက္ရွိအေနအထားတြင္ အသင္းမ်ားသည္ တာ၀န္အရတာ၀န္ေပးသည္႔ လုပ္ငန္းကလြဲကာ အသင္းသား၏ စား၀တ္ေနမႈ စီးပြြါးေရး အေျခအေနအတြက္ ဘက္စုံျဖည္႔ဆည္းစီမံေပးနုိင္ျခင္းမရွိဘဲ ကန္႕သတ္လုပ္ငန္းအတြင္သာေဆာင္ရြက္ေန  ၾကျပီး BOD အမ်ားစုသည္ေစတနာ၀န္ထမ္းအေနျဖင္႔ ၄င္း အသင္းၾကီးမ်ားမွလြဲကာအသင္း၀န္ထမ္းဆုိသည္ မွာ မရွိသေလာက္ျဖစ္ကာ Professional မျဖစ္သည္႔ အတြက္ အင္အားေကာင္းေသာလုပ္ေဆာင္မႈ မ်ားအားနည္းျခင္းႏွင္႔ ဆန္သစ္တီထြင္ျပီးပုဂၢလိစီးပြါးေရးမ်ားႏွင္႔ ယွဥ္ျပဳိင္နုိင္စြမ္း အားနည္းသလုိျဖစ္လွ်က္ရွိ ပါသည္။ ယင္းအက်ဳိးဆက္အေနျဖင္႔ ပါ၀င္သူသမ၀ါယမအသင္းသားမ်ားကုိ အက်ဳိးအျမတ္ သိသိသာခြဲေ၀ ႏုိင္ျခင္းမရွိျဖစ္ရကာသမ၀ါယမ၏အက်ဳိးေက်းဇူးကုိျပည္သူမ်ားေကာင္းစြာမသိျခင္း စိတ္၀င္စားမႈ အားနည္း ျဖစ္ရသည္ဟု ထင္ျမင္မိပါသည္။

                   သမ၀ါယမလုပ္ငန္းသည္ ွSocial Businessဆုိ သည္႔ အေလွ်ာက္Social ဆုိေသာ လူမႈ ဘ၀ တခုတည္း အေလးသာေဆာင္ရြက္ျခင္း Business အတြက္အက်ဳိးအျမတ္တခုတည္းအေလးသာေဆာင္ ရြက္ျခင္းဆုိသည္အစြန္ႏွစ္ဘက္ကုိေရွာင္းရွားျပီးအသင္းသားမ်ားလက္၀ယ္သုိ႔ စီးပြါးေရးအက်ဳိးအျမတ္သိသိ သာသာ ေပးအပ္ႏုိင္ေရးအတြက္ စီးပြါးေရးဆန္ဆန္စီမံခန္႔ခြဲနုိင္သူ BOD ႏွင္႔ ၀န္ထမ္းမ်ားလုိအပ္ပါသည္။ သမ၀ါယမပညာႏွင္႔ စီးပြါးေရးပညာမ်ားျပည္႔၀ေနေစရန္ႏွင္႔Professional ျဖစ္လာေစရန္ အျခားပုဂၢလိက အစုိးရ စီးပြါးေရးအဖြဲအစည္းၾကီးမ်ားႏွင္႔ ယွဥ္ျပဳိင္နုိင္ေရးအတြက္ အေျခခံအသင္းမ်ားကအစ တည္ေဆာက္ ထားၾကမွသာ အရည္အေသြးျပည္၀ျပီး အသင္းသားမ်ား(ျပည္သူမ်ား) အားကုိးသထက္အားကုိးေသာအဖြဲ အစည္းအျဖစ္ ေရရွည္ ရပ္တည္ႏုိင္ၾကမည္ျဖစ္သည္႔ အျပင္ ျမန္မာ႔သမ၀ါယမသမုိင္းသစ္ပါေပၚထြက္လာ မည္ျဖစ္ပါသည္။ အမွန္တကယ္စြမ္းေဆာင္ရည္ျပည္႔ စြမ္းေဆာင္နုိိင္ေသာ လူသားအရင္းအျမစ္ ျပည္႕စုံပါက သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားက ဖန္းတီးေပးႏုိင္းေသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွာ ၾကီးမားက်ယ္ျပန္ေသာအတုိင္း အတာၾကီးသထက္ၾကီး လာမည္ျဖစ္ျပီး ထြက္ေပၚလာသည္႔ အက်ဳိးခံစားခြင္႔ အရပ္ရပ္သည္လည္း မိသားစု တစ္စု လူနည္းစုတစုအတြက္မဟုတ္ဘဲအသင္းသား( ျပည္သူအားလုံးနီး ) ခြဲေ၀ခံစားရမည္ျဖစ္သည္။ အနာဂါတ္သမ၀ါယမမ်ဳိးဆက္အသစ္အတြက္ ပါ အုတ္ျမစ္ေကာင္းကုိ ေပးအပ္နုိင္ေပမည္။

                       အခ်ဳပ္ဆုိရေသာ္ ေခတ္စနစ္မ်ား၏ေျပာင္းလည္းသက္ေရာက္မႈအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင္႔ ၁၉၀၅ ခုႏွစ္မွစတင္ခဲ႔ျမန္မာႏုိင္ငံသမ၀ါယမ ေလာကသည္ ႏွစ္ေပါင္း ၁၁၀ ၾကာျမင္႔ သည႔္တုိင္ ျမန္မာေျမေပၚတြင္ မ်ဳိးဆက္အသီးသီးသုိ႔ လက္ဆင္႔ကမ္းေပးနုိင္ခဲ႔သျဖင္႔ ယေန႔အထိရပ္တည္ေနပါသည္။ အမ်ဳိးမ်ဳိးေသာ ေလာ ကဓံအေၾကာင္းတရားမ်ားေၾကာင္႔ နိမ္႔တုန္ျမင္႔တုန္ဘ၀ကုိလည္းျဖတ္သန္းခဲ႕ၾကရပါသည္။သုိ႔ေသာ္ ယေန အထိ ေရွ႔ေရွ႕ကအေကာင္အထည္ေဖၚေဆာင္ရြက္ခဲၾကသူ သမ၀ါယမ ဘက္ေတာ္သားၾကီးမ်ား ကစုေဆာင္းသုိမွီထားသည္မ်ားကုိ ယေန႔ သမ၀ါယမေလာကသားမ်ား အသင္းသားမ်ား အက်ဳိးခံစားေနၾက ရေပသည္။ အနာဂါတ္ ဒီမုိကေရစီစနစ္ႏွင္႔ ေစ်းကြက္စီးပြြါးေရးစနစ္အတြင္း စီးပြါးေရးျပဳိင္ဆုိင္မႈမ်ားအၾကား အေျခခံလူတန္းစားႏွင္႔ လူလတ္တန္စားလူတန္းစားမ်ားအေနျဖင္႔ စီးပြါးေရးအက်ဳိးေက်းဇူးမ်ား အားလက္၀ါး ၾကီးအုပ္ လူတစုစီးပြါးေရးအင္အားစုၾကီးမ်ားက ရယူခံစားၾက သည္႔အခါ စီးပြါးေရးလူမႈေရးလုိအပ္ခ်က္မ်ား ဘ၀ အတြက္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားပုိမုိနက္ရႈိင္းမသြားေစဖုိ႔ကုိစုေပါင္း ဖြဲ႔စည္းခုခံကာ ဘ၀တူလူတန္စားမ်ား အတြက္ အက်ဳိးေက်းဇဴးရယူေပးသည္႔ စြမ္ေဆာင္ရည္ျပည္႕ ၀သည္႔ လူမႈစီးပြါးေရးအဖြဲ႔အစည္းၾကီးအျဖစ္ အသင္းသား(ျပည္သူျပည္သား)အားျဖင္႔ ဆန္းသစ္တီထြင္ေျပာင္းလည္းေသာသမ၀ါယမအျဖစ္ေပၚ ထြက္ လာသင္႔ျပီးျဖစ္ပါေၾကာင္းေရးသားလုိက္ရပါသည္။

ေခတ္သစ္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းမွသမ၀ါယမ

                   ၂၀ရာစုမွ၂၁ရာစုအကူးအေျပာင္းကာလတြင္ Globalization ကမၻာမႈျဖစ္စဥ္၏ရုိက္

ခတ္လာမႈေၾကာင္႔ႏုိင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ား၏မႈလခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ေနေသာစီးပြါးေရးစနစ္မ်ားအတြင္း Macroeconomic အျမင္မ်ားႏွင္႔ Microeconomic အျမင္မ်ား အၾကီးအက်ယ္ေျပာင္လဲ လာကာ ေခတ္သစ္စီးပြါးေရးအျမင္မ်ားျဖင္႔ နုိင္ငံတုိ႔၏စီးပြါးေရးအေျခခံမႈမ်ား၊ လုပ္ငန္းတစ္ခုျခင္းအလုိက္ က႑တစ္ခုျခင္းအလုိက္ စီးပြါးေရးရည္မွန္ခ်က္မ်ားေျပာင္လဲလာျခင္းျဖင္႔ ေစ်းကြက္ကုိအေျခခံ ေသာ ေစ်းကြက္စီးပြါးစနစ္ တရပ္အား ႏုိင္ငံ အမ်ားစုမွ လက္ခံက်င္႔သုံး လာၾကျပီး   ဗဟုိ  ခ်ဳပ္ကုိင္

ေသာ စီပြါးေရးစနစ္မ်ားမွေသြဖယ္လာၾကပါသည္။

ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္စီးပြါေရးႏွင္႔ေစ်းကြက္စီးပြါးေရး

                       ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္တြင္ ေစ်းႏူန္း Price ကုိ ေရာင္းလုိအား supply ႏွင္႔ ၀ယ္လုိအား demand တုိ႔ ေစ်းကြက္အတြင္းျဖစ္ေပၚေနသည္႔အေျခအေနအလုိက္သာ ဆုံးျဖတ္ သတ္မွတ္ေသာသေဘာရွိ၍မည္သူမွဆုံးျဖတ္ႏုိင္စြမ္းမရွိသည္အေျခအေနဟုဆုိရေပမည္။ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈစ

နစ္ျဖစ္ေသာစီမံကိန္းစီးပြါးေရးစနစ္မ်ားတြင္ထုတ္လုပ္မႈ၊ကုန္သြယ္မႈမ်ား၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကုုိဗဟုိအစုိးရမ်ားမွ

ဆုံးျဖတ္ေလ႔ရွိကာျပည္သူပုိင္စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသမ၀ါယမပုိင္စီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ထူေထာင္

လုပ္ေဆာင္ၾကသျဖင္႔ေရာင္းလုိအားရွိသေလာက္၀ယ္ယူစားသုံးလုိမႈမရွိတတ္သလုိ၀ယ္ယူစားသုံးလုိ

သေလာက္(၀ယ္လုိအားရွိသေလာက္)ထုတ္လုပ္ေပးႏုိင္ျခင္းမရွိေသာအေျခအေနအားေစ်းကြက္စီးပြါး

စနစ္ကဲသုိ႔သြက္လက္စြာခ်ိန္ညဳိႏုိင္မႈမရွိဘဲကုန္စည္မ်ားရွာပါးျခင္းအသုံးမလုိအရည္အေသြးမျပည္႕၀ေသာ

ကုန္စည္မ်ားမ်ားျပာေနျခင္းစသည္႔အက်ဳိးဆက္မ်ားျဖစ္ေပၚေလ႔ရွိ

ျပီးအရႈံးေပၚေလ႔ရွိတတ္ပါသည္။ဆုံးရႈံးမႈမ်ားအတြက္အစုိးရပုိင္ဟုဆုိႏုိင္ေသာျပည္သူဘ႑ာေငြမ်ား၊သမ၀ါယမအ သင္းသားမ်ား၏ ရွယ္ယာထည္႔၀င္ေငြမ်ား ဆုံးရႈံးၾက ရေလသည္။စားသုံးသူ၏အလုိ ဆႏၵကုိအေျချပဳေသာစနစ္မဟုတ္သည္႔အတြက္ကုန္စည္ရွားပါးျပတ္လတ္ေသာအေနအထားမ်ဳိး တြင္စားသုံးသူမွေရြးခ်ယ္ခြင့္မရွိသည့္ ေရာင္းသူ၏ေစ်းကြက္ျဖစ္ေနသျဖင္႔ ႏုိင္ငံပုိင္ႏွင္႔သမ၀ါယမပုိင္ လုပ္ငန္းမ်ားအေနျဖင္႔ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႔သည္႔အေနအထားျဖစ္ေပၚေနသည္ဟုအထင္ေရာက္စရာ ရွိေသာ္လည္းကာလ ၾကာရွည္လာသည္႔အခါ ျပည္သူ႕အခြန္ဘ႑ာ မွပံပုိးမႈမ်ားနွင္႔က်ားကန္မႈမ်ား ျဖင္႔ရပ္တည္ခဲ႔ရေသာအခ်ိန္ကာလမ်ားရွိခဲ႔ရေပသည္။စီးပြါးေရးဆုိင္ရာလုပ္ငန္းမ်ား

သည္လည္းျပဳိင္ဆုိင္မႈျပဳရျခင္းမရွိဘဲစီမံကိန္း သတ္မွတ္ခ်က္အတုိင္းသာ ေဆာင္ရြက္ၾကရသည္ ျဖစ္သျဖင္႔ရည္ အေသြးအပုိင္းမွာတျဖည္ျဖည္က်ဆင္းသထက္က်ဆင္းလာျပီစားသုံးသူမ်ား လက္ခံမႈက်ဆင္းလာ လွ်က္ ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈစီးပြါးေရးစနစ္အား ႏုိင္ငံမ်ားျပည္သူမ်ားမွလက္ခံလုိျခင္းမရွိေတာ႔ဘဲ စီးပြါးေရး အေျခခံမႈမ်ားကုိေျပာင္လဲက်င္႔သုံးလာၾကေလေတာ႔သည္။ဗဟုိခ်ဳပ္ကုိင္မႈစီမံကိန္းစီးပြါးေရးစနစ္မွ ေစ်းကြက္ စီးပြါးေရးစနစ္အျဖစ္ ႏုိင္ငံပုိင္ သမ၀ါယမပုိင္က႑မ်ားကုိေလွွ်ာ႔ခ်ကာ ပုဂၢလိကပုိင္က႑ မ်ားတုိးခ်ဲ႔လာေရးအတြက္လမ္းဖြင္႔ေပးလာသည္႔အခါေစ်းကြက္အတြင္းအျပည္႔ျပုိင္ဆုိင္မႈကုိအားေပး လာသည္႔အျပင္ႏုိင္ငံတကာရင္းႏွီးျပဳပ္ႏွံမႈကုိပါဖြင္႔လွစ္ေပးလာသည္႔အတြက္းကုန္စည္မ်ား၊၀န္

ေဆာင္မႈမ်ားသည္ေပါမ်ားလာကာေခတ္သစ္စီးပြါးေရးစနစ္တရပ္ျဖစ္သည့္ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္ အသက္၀င္လႈပ္ရွားေနျပီဟုဆုိရေပမည္။

စားသုံးသူသာရွင္ဘုရင္

             ေစ်းကြက္စီးပြါးစနစ္သည္Customer is always right ဆုိသည္အတုိင္း စားသုံးသူက

သာအျမဲမွန္သည္ဆုိသည္႔မႈကုိလက္ကုိင္ထား၍ကုန္စည္ႏွင္႔၀န္ေဆာင္မႈမ်ားကုိထုတ္လုပ္သူမ်ား၊

ကုန္သြယ္မႈျပဳသူမ်ားသည္စားသုံးသူအၾကဳိက္ႏွင္႔လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိအစြမ္းကုန္ျဖည္႔ဆည္းရန္ႏွင္႔

၀န္ေဆာင္မႈေပးရန္၊အရည္အေသြးအရည္အတြက္ကုိျမွင္႔တင္ႏူိင္ရန္နည္းလမ္းေပါင္းစုံျဖင္႔တီထြင္

ၾကံဆလွ်က္ေစ်းကြက္အတြင္းရွင္သန္တုိးတက္ေစရန္အျပဳိင္အဆုိင္ေဆာင္ရြက္ေနေသာစနစ္ျဖစ္

သည္။ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္တျဖည္ျဖည္ပိျပင္စြာေပၚေပါက္လာေလႏုိင္ငံပုိင္က႑ႏွင္႔သမ၀ါယမပုိင္

က႑မ်ားအေနျဖင္႔လည္းပုဂၢလိကက႑မ်ားျဖင္႔ျပဳိင္ဆုိင္လုပ္ကုိင္ႏုိင္မွသာရည္ရွည္တည္တန္႔

ႏုိင္ေတာ႔မည္ျဖစ္သည္။ႏုိင္ငံပုိင္ေကာ္ပုိေရးရွင္ၾကိးမ်ားအေနျဖင္႔ႏုိင္ငံအတြက္အဓိကလုိအပ္ေသာအေျခခံ

အေဆာက္အအုံမ်ာအတြက္ေဆာင္ရြက္ေသာ္လည္းသမ၀ါယမ႑အေနႏွင္႔ကုန္သြယ္မႈ၊

ထုတ္လုပ္မႈ၀န္ေဆာင္မႈမ်ာကုိပုဂၢလိကကုမၸဏီမ်ားလုပ္ငန္းမ်ားျဖင္႔ ျပဳိင္ဆုိင္ရမႈ ျမင္႔မားျပင္ထန္လာ မည္ျဖစ္သည္။သမ၀ါယမစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္လည္းေစ်းကြက္စီ္းပြါးေရးစနစ္ႏွင္႔အညီေျပာင္း

လြယ္ျပင္လြယ္လပ္စြာစီမံခန္႔ခြဲႏုိင္ရန္လုိအပ္သလုိအရည္အေသြးျမင့္ေသာစီမံခန္႔ခြဲမႈအျပင္ေစ်းကြက္စီးပြါးေရး

စနစ္ႏွင္႔အညီဖြဲဲ႔စည္းမႈလည္းလုိအပ္မည္ျဖစ္သည္။သမါယမက႑သည္လူမႈစီးပြါးေရးကုိ အဓိကထားလုပ္ေဆာင္သည္ျဖစ္သျဖင္႔ Social capital လူမႈစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းမ်ားျဖစ္သည္႕ ပညာေရးက်န္မာေရးက႑မ်ာအျပင္ေနထုိင္ေရးလုိအပ္ခ်က္ျဖစ္သည္႔စုေပါင္းအိမ္ယာစနစ္မ်ား သက္ၾကီးႏုိင္ငံသားမ်ာႏွင္႔အလုပ္သမားမ်ားသက္သာေခ်ာင္ခ်ီေရးစသည္႔လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ စည္းရုံး

ရင္ႏွီးျမွပ္ႏွံမႈျပဳ ျခင္းမ်ားပုိမုိလုပ္ေဆာင္သြားရန္သင္႔ေလွ်ာ္ေပသည္။

တစ္ဦးခ်င္းပုဂၢလိကေပါင္းစပ္မႈက သမ၀ါယမ

            စီးပြါးေရးစနစ္တခုအတြင္းအရင္းရွင္လူတစ္စု၊မိသားစုတစ္စု စသည္းပုဂၢလိက ခ်မ္းသာသူ

မ်ားကသာစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းၾကီးမ်ားပုိင္ဆုိင္ခံစားသည္႔အရင္းရွင္စီးပြါးေရးစနစ္ပုံစံအတြင္မွာပင္ ျပုိင္

ဆုိင္မႈၾကီးမာလာကာေစ်းကြက္ခ်ဲ႔ထြင္လာၾကသည္႔အခါခ်မ္းသာသူမိသားစုမ်ားျဖင္႔သာမကအလယ္

အလတ္လူတန္းစားမ်ား၏ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမႈကုိပါပါ၀င္လာေစေရးအတြက္အမ်ားပုိင္ကုမၸစီမ်ားကုိတည္ေထာင္

လုပ္ေဆာင္လာသည္႔နည္းတူဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူအလုပ္သမားလယ္သမားမ်ားကုန္သည္ငယ္မ်ား၊ ဆႏၵတူရာမ်ားကလည္းသမ၀ါယမအသင္းမ်ားကုိတဦးခ်င္းပုဂၢလိကမ်ားေပါင္းစပ္ကာဖြဲ႔

စည္းျပီးမိမိအသင္းအက်ဳိးစီးပြြါးကုိအရင္းရွင္ကုမၸဏီးမ်ားကဲသုိ႔အျပဳိင္လုပ္ေဆာင္ရန္ဘ၀တူလူတန္း

စားအက်ဳိးကုိျဖည္႔ဆည္းၾကျခင္းျဖစ္သည္။အလုပ္သမားလယ္သမားမ်ားႏွင္႔သာမာန္စားသုံးသူမ်ားသည္

လည္းသက္ဆုိင္ရာလူတန္းစားအက်ူိးစီးပြါးအတြက္သမ၀ါယမအသင္းမ်ားဖြဲ႔စည္းကာေခတ္အ

လုိက္ေပၚေပါက္ေနေသာစီးပြါးေရးစနစ္နဲ႔အညီေစ်းကြက္အတြင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။

ကုမၸဏီမ်ားထက္စာလွ်င္သမ၀ါယမမ်ားသည္အေျခခံလူတန္းစားအထိပါ၀င္ႏုိင္သျဖင္႔ လူထု(သုိ႔)

စားသုံးသူႏွင္႔အနီးစပ္ဆုံးျဖစ္ကာကုိယ္တုိင္လည္းတဖက္ကပုိင္ရွင္ျဖစ္ေနသည္႔အတြက္အက်ဳိးအ

ျမတ္မ်ားကုိယ္တုိင္ရရွိေစေသာစီးပြါးေရးအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည္ဟုနားလည္းသေဘာေပါက္ေစပါက

 ေစ်းကႊက္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္း မည္သည္ျပဳိင္ဆုိင္မႈကုိမွစုိးရိမ္ဖြယ္ရာမရွိေပ။

သေဘာတရားႏွင္႔လက္ေတြ႕

                အထက္ပါအျမင္မ်ားမွာသေဘာတရားဆန္သည္ဟုဆုိမည္ဆုိကဆုိႏုိင္ပါါသည္။လက္ ေတြ႔အေျခအေနတြင္

သမ၀ါယမက႑၏အေရးပါမႈမွာေမးခြန္ထုတ္ခံေနရေသာအေနအထားမွာပင္ရွိေနပါေသးသည္။အတိတ္ကာလ

စီးပြါးေရးစနစ္မ်ားႏွင္႔အညီမႈလသမ၀ါယမစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း

မ်ားမွေသြဖယ္ေဆာင္၇ြက္မႈမ်ားၾကာင္႔က်ဆုံးသြားသည္႔ စီးပြါးေရးစနစ္ေဟာင္နဲ႔အတူ ဆုတ္ယုတ္မႈ မ်ားႏွင္႔ၾကဳံေတြၾကရကာ ယေန႔တုိင္ ဒဏ္ရာမေပ်ာက္ကင္းေသးပဲမႈလသမ၀ါယမတရားကုိယ္

သေဘာအတုိင္းက်င္႔ၾကံေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေရးအတြက္အေျခခံမႈ၀ါဒမ်ာကုိတည္ေဆာက္ေနရဆဲဟုနားလည္မိပါသည္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ႔ခ်ေရးႏွင္႔ေက်းလက္ေဒသဖြံျဖဳိးေရးကဲသုိ႔ေသာလုပ္ငန္းမ်ား

တြင္ေအာင္ျမင္မႈအရွိန္ရရွိလာမႈအေပၚတြင္အေျခတည္ကာသမ၀ါယမသေဘာတရားအားျပည္သူအတြင္းျပန္႔ႏွံေစျပီး

ကုန္သြယ္မႈ၀န္ေဆာင္မႈထုတ္လုပ္မႈမ်ားကုိပါေစ်းကြက္လုိအပ္ခ်က္ႏွင္႔အညီတ နည္းအားျဖင္႔စာသုံးသူလုိအပ္ခ်က္ဟုေခၚေသာအသင္းသားမ်ားလုိအပ္ခ်က္ကုိျဖည္႔စည္းေပးႏုိင္

သည္႔ေခတ္သစ္သမ၀ါယမက႑တရပ္အားတက္လွမ္းေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင္႔ဖြံျဖုိးေရးလမ္းေၾကာင္းေပၚတက္လွမ္းႏုိင္မည္

ဟုယုံၾကည္ပါသည္။ဆုိရွယ္လစ္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းတုိင္ျပည္စိးပြါးေရး၏ဒုတိယမ႑ုုိဳင္အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ခဲ႔ခ်ိန္အတြင္းမွာပင္အားနည္းခ်က္မ်ားရွိခဲ႔မႈမ်ားအားသခၤန္စာအျဖစ္ရယူကာႏုိင္ငံစီးပြါးေရးအတြင္းဒုတိယအေရးပါဆုံးလုပ္ငန္းမ်ားအျဖစ္ျပဳျပင္ေျပာင္လဲကာေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရန္ၾကဳိးစားၾကလွ်က္ရွိပါသည္။

အလွ်င္အျမန္တုန္႔ျပန္မႈယႏၱယားလုိအပ္

             ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးတြင္အေရးပါေသာအခ်က္မွာေစ်းကြက္သတင္း market

Informationပင္ျဖစ္ရာInformation အေပၚအလွ်င္အျမန္တုံ႔ျပန္နုိင္မႈယႏၱယားသည္ ေစ်းကြက္ေ၀

စုကုိဆုံးျဖတ္ေပမည္။ေနာက္အေရးပါေသာအခ်က္တစ္ခုမွာန္ေဆာင္မႈserviceသည္။စားသုံးသူ(သုိ႔) ေဖါက္သည္(သုိ႕) အသင္းသားသည္ အရွင္သခင္ ဘုရင္ျဖစ္သည္ဆုိေသာ အခ်က္ကုိ ရင္းထဲအေတြးထဲတြင္ပါစြဲျမဲထားေရးျဖစ္သည္။စာသုံးသူလုိအပ္ခ်က္ျဖည္႔ဆည္းရန္အတြက္တုန္႔

ဆုိင္းေနေစေသာအခ်က္မ်ာကုိေက်ာ္လႊားေဆာင္၇ြက္ကာလွ်င္ျမန္ေသာ၀န္ေဆာင္မႈကုိတည္ထြင္

ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ဗ်ဴရုိကေရစီလုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားေလွ်ာ႔ကာတာ၀န္ယူမႈတာ၀န္ခံမႈစနစ္ကုိအျပည္႔အ၀

အသုံးခ်ရန္လုိအပ္ေပသည္။ေအာက္ေျခအေရာင္း၀န္ထမ္းအထိလြတ္လပ္စြာဆုံးျဖတ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ခြင္႔အထိေလွ်ာ႔

ခ်ေဆာင္ရြက္ၾကရန္လုိအပ္သည္။သမ၀ါယမမ်ားအေနျဖင္႔ေခတ္သစ္စီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းျပည္တြင္းပုဂၢလိကမ်ားအျပင္ႏုိင္

ငံတကာရင္းႏုီးျမွပ္ႏွံသည္႔အဖြဲအစည္း

မ်ားႏွင္႔တျဖည္ျဖည္ယွဥ္ျပဳိင္မႈမ်ားျပားလာေတာ႔မည္ျဖစ္သည္။ယခုေလာေလာဆယ္လယ္ယာက႑အတြင္းစုိက္းပ်ဳိးေရးေခ်းေငြႏွင္႔

လယ္ယာသုံးစက္ကရိယာမ်ားေရာင္းခ်ေပးသည္႔အတြက္ေတာင္သူလယ္သမားမ်ား အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႔ေနသည္႔အျပင္ လယ္ယာကုန္ထုတ္သမ၀ါယမၾကီးအတြင္း hole sale marketမ်ားအထိထူေထာင္ရန္က်ုိးပန္းမႈမ်ားသည္သမ၀ါယမဖြံျဖုိးေရးအတြက္အေရး

ပါသလုိလယ္ယာကုန္ထုတ္သမ၀ါမအသင္းသူအသင္းသားမ်ား၏လယ္ယာေျမအမ်ုိးအစားႏွင္႔စုိက္ပ်ုိးသင္႕သည္႔သီႏုံ

အမ်ုဳိးအစားပုိးသတ္ေဆးသုံးစြဲမႈမ်ားအတြက္စမ္းသတ္ဓါတ္ခြဲေပးႏုိင္ရန္သုေတသနစင္တာမ်ား(Agro-research center)မ်ားထူေထာင္ကာေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ပါကသမ၀ါယမလယ္

ယာက႑သည္ပုိမုိတုိးတက္လာမည္ျဖစ္သည္။

                ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္ကုိ ႏုိင္ငံေတာ္၏စီးပြါးေရးစနစ္အျဖစ္က်င္႔သုံးမည္ဟုခ်မ်တ္

ထားသည္႔ အတြက္ ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္သည္တျဖည္ျဖည္ပိျပင္စြာေပၚေပါက္လာေနသည္

ျဖစ္ရာျပည္သူလူထုအားသမ၀ါယမအသိပညာမ်ားတုိးပြါးလာေရးအတြက္စည္းရုံးပညာေပးကာဖြဲ႔

စည္းေပလွ်က္ျပည္သူလုိအပ္ခ်က္မ်ားျဖစ္ေသာ socio-economic အျဖစ္ပုဂၢလိက စီးပြါးေရး

လုပ္ငန္းမ်ား မလုပ္လုိေသာ လုပ္ရန္ ဆႏၵနည္းပါးသည္႔ွ social capital ကုိရင္ႏွီးျမ်ပ္နွံမႈမွတဆင္႔ စီးပြါးေရးေစ်းကြက္အတြင္းျပည္သူအမ်ားကုိယ္တုိင္ပါ၀င္သည္႔သမ၀ါယမစီးပြါးေရးတစ္ရပ္စီးပြါးေရး

လုပ္ငန္းနယ္ပယ္အတြင္းထြန္းလင္းေထာက္ပလာေရးအတြက္အေလးထားေရးသားလုိက္ရပါသည္