Saturday, October 20, 2012

ဖြံ႕ျဖဳိးမႈ႕ကုိတည္ေဆာက္ၾကရာ၀ယ္




ဖြံ႕ျဖဳိးမႈ႕ကုိတည္ေဆာက္ၾကရာ၀ယ္
ကမၻာ႔နဳိင္ငံအသီးသီးသည္ႏုိိင္ငံစီပြါေရးျဖဳိးတုိးတက္ေရးအတြက္မိမိနဳိင္ငံႏွင္႔သင္႔
ေလွ်ာ္ေသာစီးပြါးေရးမႈ၀ါဒမ်ား၊အစီအမံမ်ား၊ အခင္းအက်င္းမ်ားကုိေမွ်ာ္ျမင္ေတြးဆခ်မွတ္
၅ဳ္အေကာင္ဆုံးၾကဳိးပမ္းေဆာင္ရြက္လွ်က္ရွိႀကေပသည္။ ဆင္ရဲခ်မ္းသာလူတန္စားကြာဟ
မႈမႀကီးမားေစေရးအေလးထားလုပ္ေဆာင္မႈမ်ားရွိသလုိ အျခားတည္ေဆာက္ေရးက႑မ်ား
အေပၚအေလးပုိထားမိကာဆင္းရဲခ်မ္းသာလူတန္းစားကြာဟမႈေနာက္ကြယ္၌ေပၚေပါက္လာ
ေသာစီးပြါးေရးဖြံ႔ျဖဳိးမႈေနာက္က်ျခင္းႏွင္႔လူတန္းစားပဋိိပကၡမ်ားကုိအေလးထားမႈအားနည္း
သြားျခင္မ်ားလည္းရွိေပသည္္။လူတန္စားပဋိပကၡမ်ားသည္ျငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင႔္ႏုိင္ငံေရးတည္
ျငိမ္းမႈကုိအႀကဳိးသက္ေရာက္ေစနွိင္သျဖင္႔လူတန္းအလႊာအသီးသီး၏အလုပ္အကုိင္အခြင္
လမ္း၊၀င္ေငြရရွိမႈႏွင္႔အရင္းအနွီးဖန္တီးေပးနွိင္မႈအေပၚ political economics  ရွဳ႔ေထာင္႔မွ
ႀကည္႔ျမင္၅ဳ္စီမံဖန္တည္းေပးရန္လည္းအထူးလုိအပ္ပါသည္။
ႏုိင္ငံတစ္နုိင္ငံစီးပြါးေရးဖြံျဖဳိးေရးအတြက္ FDI မ်ား ၊ျပည္တြင္းတုိင္းရင္းသားလုပ္
ငန္း္ရွင္မ်ား၏ရင္းနွီးျမွပ္ႏွံမႈမ်ားအေပၚမွီတည္ေနသည္မွာအဓိကက်ေသာ္လည္းအေသးစား
ႏွင္႔အလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ာ၏ထုပ္လုပ္မႈသည္စုစုေပါင္းတုိင္းျပည္ထုပ္လုပ္မႈG.D.P ၏ ၄၀%
ခန္႔(သဘာ၀သယံဇတမ်ားထုပ္လုပ္မႈမပါ)ရိွမည္ဟုခန္႔မွန္းပါသည္။သုိ႔အတြက္အေသးစား
ႏွင္႔အလတ္စားစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းS.M.Eမ်ားကုိထူေထာင္ေသာလုပ္ငန္းရွင္းလူလတ္တန္း
စားအလႊာမ်ားဖြံျဖဳိးတုိးတက္ေရးသည္အေလးထားသင္႔ေသာစီးပြါးေရးရွဳျမင္ခ်က္နွင္႔တြန္
အားေပးလုပ္ေဆာင္သင္႔ေသာက႑တစ္ရပ္ျဖစ္ေပသည္။

Microfinance ႏွင္႔လူလတ္တန္းစားအလႊာ
        Microfinance Institutions သည္ဆင္းရဲမႈေလ်ာ႔ခ်ေရးရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင္႔ဆင္းရဲသား
အရင္းမဲ႔သူမ်ားကုိအရင္းအႏွိးအနည္ငယ္ထုတ္ပးေသာအလုပ္ကုိအဓိကထားလုပ္္ေဆာင္သျဖင္႔အလတ္စားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအေနျဖင္႔ပါ၀င္လာရန္အလွမ္းေ၀းေနပုံရပါသည္။အလတ္စားလုပ္ငန္ရွင္မ်ားအားဘဏ္စနစ္မ်ားျဖင္႔ခ်ိတ္ဆက္ႏွိင္ခြင္႔ရွိသည္ဟုေသာေတြးဆခ်က္ျဖင္႔
MFIမ်ားကခ်န္လွပ္ထားမည္ဆုိပါကလည္းဆင္းရဲမႈေလ်ာ႔ခ်ေရးဦးတည္ခ်က္သည္ခက္ခဲေန
ဖြယ္ရွိေပသည္။မ်ားေသာအားျဖင္႔အေျခခံအထက္လႊာ(ေခါင္းရြက္ဗ်တ္ထုိး၊လက္လုပ္လက္စားအထက၊္အေသးစာလုပ္ငန္ရွင္အထက္)နွင္႔အလတ္တန္းစားေအာက္လႊာ(အလတ္စား
လုပ္ငန္မ်ား၏ေအာက္ဆုံးလုပ္ငန္းရွင္)မ်ားသည္ဘဏ္မ်ား၌ေငြေခ်းရန္အတြက္လုံေလာက္ေသာအာမခံပစၥည္းေပးရန္မရွိေႀကာင္းေလ႔လာေတြ႔ရွိရျပီးွလုိအပ္ေသာအရင္းအႏွီးျပည္႔မွီ
ရန္အတြက္ Informal Money Lenders   မ်ားထံမွျမင္႔မားေသာအတုိးနွဳန္းမ်ားျဖင္႔ျဖည္္႔
ဆည္းေဆာင္ရြက္ရသျဖင္႔လုပ္ငန္းဖြံ႔ျဖဳိးမႈေႏွးေကြးျခင္း၊အခ်ဳိ႕လုပ္ငန္းမ်ားတျဖည္ျဖည္ပ်က္
သုန္းသြားျခင္းမ်ားရွိေသာေႀကာင္႔ဆင္းရဲသားမိသားစုမ်ားအလုပ္အကုိင္ဆုံးရွုံးျခင္းနွင့္၀င္ေငြ
ေလွ်ာ႔က်ျခင္းအက်ဳိးဆက္မ်ားျဖစ္ေပၚေစလွ်က္ဆင္းရဲမႈသည္ေခါငး္ေထာင္ထလာမည္ျဖစ္
ေပသည္။မည္သည္႔လုပ္ငန္းမဆုိRisk ရွိေနသည္ျဖစ္ေသာေႀကာင္႔လုပ္ငန္းလုပ္ေဆာင္ရာ
၌ Risk Management ကုိပုိင္နွိင္စြာကုိင္တြယ္၅ဳ္  MFIမ်ားအေနျဖင္႔မိမိရပ္ကြက္အတြင္း၊
ေက်းရြာအတြင္း၊ျမဳိ႕ရြာအတြင္းမွအေသးစာႏွင္႔အလတ္စားလုပ္ငန္းရွင္မ်ာကုိထဲထဲ၀င္၀င္သိ႔
ျမင္ေနမႈအားသာခ်က္ျဖင္႔ရင္းနွီးျမွတ္ႏွံမႈ႔အတြက္ေခ်းေငြမ်ားထုတ္ေခ်းေပးျခင္းအားျဖင္႔
(MFI မ်ားထုတ္ေခ်းေပးေသာေခ်းေငြမ်ားမွာSME မ်ားအတြက္အလြန္းနည္းပါးသည္)
တုိင္းျပည္အတြင္းအေသးစားႏွင္႔အလတ္စားလုပ္ငန္းမ်ားေပၚေပါက္လာေရးအတြက္နည္း
ပညာနွင္႔လုပ္ေဆာင္မႈနည္းလမ္းTechnology & Methodologyမ်ားတီထြင္ႀကံဆလုပ္ကုိင္
ႏွိင္မွသာဆင္းရဲမႈေလွ်ာ႔ က်ကာစီးပြါေရးဖြံ႔ျဖဳိးတုိးတက္လာမည္ျဖစ္ေပသည္။္
            တုိင္းျပည္၏စီးပြါးေရးကုိမႈ၀ါဒခ်မ်တ္စီမံရာ၌၄င္း၊ရည္မွန္ခ်က္စီမံကိန္းမ်ားေရးဆြဲ
ရာ၌၄င္းအထူးသျဖင္႔   Macro economics  က႑ႀကီးမ်ား၊အႀကီးစားထုပ္လုပ္မႈႏွင္႔၀န္
ေဆာင္မႈက႑ႀကီးမ်ာကုိသာအဓိကထားစီမံလ်က္ရွိျပီး Micro economics က႑အေပၚစီ
မံမႈမွာေဒသအလုိက္၊လုပ္ငန္းအလုိက္၊ဌာနအလုိက္အေနအထားအေပၚႀကည္႔၅ဳ္စီမံခန္႔ခြဲရ
သျဖင္႔ကြဲျပားျခားနားမႈထက္အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈကုိပဓာနထားေဆာင္ရြက္ရေပသည္။္
အတိတ္ကစီမံကိန္းခ်စီးပြြါးေရးစနစ္ကဲသုိ႔စီးပြြါးေရးအယူအဆမ်ားမွာလက္ေတြ႔အေနအ
ထားတြင္ကုိက္ညီမႈမရွိေတာ႔ဘဲယွဥ္ျပဳိင္မႈအေလးထားေသာေစ်းကြက္စီးပြါးေရးစနစ္တြင္
ေစ်းကြက္စီးပြါးေရးႏွင္႔ကုိက္ညီမည္႔လုပ္နည္းလုပ္ဟန္မ်ားကသာဖြံျဖဳိးမူကုိေဖၚေဆာင္နွိင္္
ေပမည္။ေစ်းကြက္စီးပြါေရးစနစ္ကုိေမာငး္ႏွင္းေသာအင္ဂ်င္သည္လူလတ္တန္းစားအလႊာ၏စားသုံးမႈပမာဏပင္ျဖစ္ေပသည္။လူလတ္တန္းစားအလႊာ၏စားသုံးမႈသည္တုိင္ျပည္၏ထုတ္လုပ္မႈႏွင္႔၀န္ေဆာင္မႈက႑အတြက္ရင္ႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈတြန္အားပင္ျဖစ္ေပသည္။သုိ႔အတြက္လူ
လတ္တန္းစားအလႊာပမာဏမ်ားလာျခင္သည္တုိင္ျပည္ဖြံ႔ျဖဳိးတုိးတက္ျခင္းပင္ျဖစ္ေပရာလူ
လတ္တန္းစားအိမ္ေထာင္စုမ်ား မ်ားသထက္မ်ားျပာလာေစရန္လုပ္ေဆာင္ေပရန္လုိအပ္ပါ
သည္။အိမ္ေထာင္စုတစ္စုျခင္း၊လူတစ္ဦးျခင္းအလုပ္အကုိင္နွင္႔၀င္ေငြတုိးျမင္႔ေရးကုိေဆာင္
ရြက္ေသာ   Micro Economics  က႑ကုိသမ၀ါယမ၀န္ႀကီးဌာန   ကစီမံ ေပးရာတြင္း
Microfinance  Institutions & Microfinance co-operatives မ်ားသည္အဓိကအခန္း
က႑မွပါ၀င္္ေနျပီျဖစ္ေပသည္။MFI မ်ားသည္ဆင္းရဲသားမ်ားကုိဆင္းရဲမႈမွလြတ္ေျမာက္
ေစေရးျဖစ္ေသာအစားအစာ၊အ၀တ္အထည္ရရွိေရးနွင္႔ပညာေရး၊ က်န္မာေရးအေထာက္
အကူျပဳမႈကုိအဓိကထားလုပ္ေဆာင္သည္မွာမွန္ေသာ္လည္းစီးပြြးေရးအရကုိယ္႔အားကုိယ္
ကုိးႏွိင္ေစေရးအတြက္တနည္းအေသးစားကုိယ္ပုိင္းစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းငယ္ထူေထာင္းျခင္း
မွအလတ္စားစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားေပၚထြန္လာေစေရးအထိရည္းမွန္ခ်က္ထားေဆာင္
ရြက္မွသာဆင္းရဲသားမ်ားကုိဆင္းရဲမႈမွလြတ္ေျမာက္ေစရန္ဆြဲတင္လာနွိင္မည္ျဖစ္သည္။
ဆင္းရဲမႈမွလြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ေဆာင္ရြက္ရေသာMFI မ်ားသည္မ်ားျပားလွေသာလုပ္
ေဆာင္ဖြယ္ရာမ်ားအႀကားျဖည္႔ဆည္ေဆာင္ရြက္ေနရသျဖင္႔ဆင္းရဲသားမ်ားအားတစ္ဆင္႔
ျမင္႔လူလတ္တန္းစားအလႊာသ႔ုိတြန္းပုိ႔ေရးတစ္နည္းအလတ္စားစီးပြါးေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားေပၚ
ေပါက္ေရးတာ၀န္ကုိျဖည္႔ဆည္းနွိင္မႈအာနည္းလွ်က္ရွိေပသည္။ကွဳ္ေနရာတြင္Microfinane
ကုိ Micro loan, Micro credit မ်ားျဖင္႔ဆက္စပ္ေတြးေခၚလုပ္ေဆာင္မႈမ်ာလည္းပါ၀င္
ပါသည္။MFIမ်ားသည္ဘ႑ာေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ား(Financial Institutions)မ်ာျဖစ္သျဖင္႔
ဘ႑ာေရး၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္း(Financial services )မ်ားျဖစ္သည္႔ရင္းႏွီးျမုပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္း
မ်ားကုိအေသးစားႏွင္႔အလတ္စားလုပ္ငန္မ်ားတြင္ျမုတ္ႏွံျခင္းအားျဖင္႔လူမ်ားအလုပ္အကုိင္
ႏွင္႔၀င္ေငြမ်ားတုိးပြါးလားကာစားသုံးမႈ၊ထုတ္လုပ္မႈစသည္႔စီးပြါးေရးျဖစ္စဥ္မ်ားႏုိးထ၊ရုံးႀကြ
လာမည္ျဖစ္ကာတုိင္ျပည္စီးပြါးလည္းဖြ႔ံျဖဳိးလာမည္ျဖစ္ေပသည္။
            MFI လုပ္ငန္းမ်ားသည္တုိင္းျပည္အတြက္ သုံးတတ္လွ်င္ေဆးျဖစ္သျဖင္႔အသုံးတဲ႔
ေသာစီမံခန္႔ခြဲမႈနည္းလမ္းမ်ားခ်မွတ္ေပးႏွိင္ေရး၊နည္းမွန္လမ္းမွန္ဖြဲ႔စည္းျဖစ္ေပၚေရးသည္အေရးၾကီးလွေပသည္။ဆင္းရဲမႈေလ်ာ႔ခ်ေရးအတြက္္လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားသည္ဆင္းရဲသားမ်ားအတြက္၀န္ထုပ္၀န္ပုိးမျဖစ္ေစရန္အေလးထားရမည္ျဖစ္သလုိတာ၀န္မဲ႔မႈႏွင္႔အျပန္အလွန္တာ၀န္ယူမႈစံႏွဳန္းမ်ားကုိအေလးမထားမႈမ်ားမေပၚေပါက္ေရး  ႏွင္႔  ထိမ္ညွိေသာစနစ္မ်ား
ထြန္းကားလာေရးအတြက္အေလ႔အက်င္႔မ်ားစံနမႈနားမ်ားျပသႏွိင္ေရးသည္အေရးၾကီးေပသည္။တဖက္မွလည္းလူတန္းစားအလႊာမ်ားအၾကားကြဲမ်ားျခားနားမႈႏွင္႔ကြာဟခ်က္ၾကီးမား
ေနမႈမ်ားအားက်ဥ္ေျမာင္းသထက္က်ဥ္ေျမာင္းလာေစရန္ဦးတည္ခ်က္ထားရွိမွသာဆင္းရဲ
သားအလႊာသည္ေလ်ာ႔နည္းလာျပီးလူလတ္တန္းစားအလႊာက်ယ္ျပန္႔လာမည္ျဖစ္ေပသည္။
လူလတ္တန္းစားအလႊာက်ယ္ျပန္႔သထက္က်ယ္ျပန႔္လာပါကတုိင္းျပည္ဖြံ႕ျဖဳိးတုိးတက္ေရး
သည္မလႊဲမေသျဖစ္ေပၚ္လာမည္ျဖစ္ေၾကာင္းေရးသားလုိက္ရေပသည္။

Friday, October 5, 2012

အေဟာင္းကုိေျပာင္းႏုိင္ျပင္နိင္ပါမွ



အေဟာင္းကုိေျပာင္းႏုိင္ျပင္နိင္ပါမွ
            အေမရီကန္သမၼတ အုိဘားမားေျပာေသာ(change)သည္အေျပာင္းကုိညႊန္ျခင္းျဖစ္ျပီ သမၼတၾကီးဦးသိန္းစိန္ကေတာ႔(Reform)အျပင္ကုိအေလးထားပုံရပါသည္။ေျပာင္းျခင္းျဖစ္ျဖစ္ျပင္
ျခင္းဆုိုဆို အေဟာင္းကုိစြန္႔ေသာသေဘာျဖစ္သည္။လူတုိင္းသည္အေဟာင္းကုိအလြယ္တစ္ကူစြန္႔
ႏုိင္ဖုိ႔ခဲယဥ္သည္။ အေကာင္းအတြက္အေမွ်ာ္အျမင္ ႏွင္႔ စိတ္သတၱိရွိသူတုိ႔သာအေဟာင္းကုိစြန္႔ၾက
ေျပာင္းႏိုင္ျပင္နုိင္ၾကသည္။ ေျပာငး္ရာျပင္ရာကုိလုိလားႏွစ္သက္ၾကပါသည္။
             ျမန္မာနုိင္ငံသည္ႏုိင္ငံေရးသစ္၊အုပ္ခ်ဳပ္ေရးသစ္ျဖင္႔၂၁ ရာစုအတြင္းခ်ည္းႏွငး္၀င္ေရာက္
ေနသည္မွာအားျပည္႔အင္ျပည္႔အခင္းအက်င္းျဖင္႔ေျပာင္းလဲမႈမ်ားျပဳျပင္မႈမ်ားႏွင္႕၀င္ေရာက္လာေန
သည္ကိုကမၻာျပည္သူမ်ားေရာျမန္မာျပည္သူမ်ားပါႏွစ္ေထာင္အားရျဖစ္လွ်က္ရွိေပသည္။သုိေသာ္
ေျပာင္လဲျပဳျပင္မႈမ်ားအတြက္စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာလည္းရွိ ေနေၾကာင္း ႏွင္႔ ရင္ဆုိင္ ေနရသည္ကုိလည္း နားလည္းထားၾကေပသည္။လက္ရွိက်င္႔သုံးေနသည္ဒီမုိကေရစီ အုတ္ျမစ္အေျခခုိင္ရန္လႊတ္ေတာ္
အဆင့္ဆင့္ႏွင္႔ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ ကလည္းၾကဳိးပန္းအားထုတ္ကာေခတ္ႏွင္႔ေလွ်ာ္ညီမႈမရွိေတာ႔သည္႔
ဥပေဒမ်ားကုိျပင္ဆင္ျခင္း၊အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားမ်ားကုိျပဳျပင္ျခင္း၊လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားျပင္ဆင္ျခင္း
မ်ားျဖင္႔ႏုိင္ငံဖြ႔ျဖဳိးမႈအေရြ႕တစ္ခုဆီသုိ႔ဦးေဆာင္ေနသည္ကုိၾကဳိဆုိမိေပသည္။ဒီမုိကေရစီစနစ္၏
အေျခခံျဖစ္ေသာလြတ္လပ္ျခင္း၊ညီမွ်ျခင္း၊တရာမွ်တျခင္းဟုေသာေလာကပါလတရားမ်ားထြန္းကာေစ
ရန္အတြက္ႏုိင္ငံသူႏုိင္ငံသားမ်ားအားေလ႔က်င္႔ပ်ဳိးေထာင္လမ္းျပတည္မတ္ထိမ္းေၾကာင္းေပးေနသည္
ကုိလည္းႏဳိင္ငံသားတစ္ဦးအေနျဖင္႔ေက်းဇူးအထးူတင္မိသည္။ တာ၀န္ယူ တာ၀န္ခံစိတ္ႏွင္႔
ကုိယ္႔ကုိအားကုိးစိတ္၊ကုိယ္ၾကမၼာကုိယ္ဖန္တီးစိတ္တုိ႔သည္ဒီမုိကေရစီ၏အႏွစ္သာရမ်ားသာျဖစ္
သည္။ဒီမုိကေရစီအႏွစ္သာရႏွင္႔အညီျမန္မာ႔လူအဖြဲ႔အစည္းအတြင္းလြတ္လပ္ေရးမရခင္ ၁၉၀၅ ခု ကတည္းကက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔တည္ရွိခဲ႔ေသာလူမႈစီးပြါးေရးအဖြဲ႔အစည္းၾကီးမ်ားရွိခဲ႔ဘူသည္ဆုိ
လွ်င္းေႏွာင္းလူတုိ႔ယုံႏုိင္မည္မထင္ယုံမကယေန႔အထိလည္းေခတ္စနစ္အမ်ဳိးမ်ဳိး၏တုိက္စားမႈမ်ား
ၾကားျမဳပ္တစ္ခါေပၚတလွည္႔ျဖင္႔တည္ရွိေနသည္ဟုေျပာလွ်င္အံအားသင္႔ဖြယ္ျဖစ္ၾကေပမည္။ကွဳ္လူမႈစီးပြါးအဖြဲ႔အစည္းကေတာ႔“ျမင္မႈေငြစုေငြေခ်းသမ၀ါယမအသင္း”မွအစသမ၀ါယမအသင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးပင္ျဖစ္ေပသည္။ ျမန္မာ႔ဓေလ႔ထုံစံယဥ္ေက်းမႈႏွင္႔ေသာ္၄င္း ဒီမုိကေရစီအႏွစ္သာရ ႏွင္႔ေသာ္၄င္း
ကုိက္ညီလွသည္႔သမ၀ါယမစနစ္သည္ကာလတခုတြင္ ျပည္သူလူထုၾကားတြင္အေမ႔ခံပုံ
ရိပ္သဖြယ္ ျဖစ္ခါအဘယ္ေၾကာင္႔လူလပ္ပုိင္းႏွင္႔လူငယ္ထုအၾကားေခတ္မစားၾကေတာ႔သနည္းဆုိ
သည္႔ ေမးခြန္ကိုေျဖၾကရမည္ဆုိလွ်င္ အေျဖအမ်ဳိးမ်ဳိး ေပးၾကမည္မွာအမွန္ပင္ျဖစ္သည္။သမ၀ါယမ
စနစ္သည္ ႏုိင္ငံေရး၀ါဒမဟုတ္ေသာ္လည္း လူမႈေရးအေလးထားေသာစီးပြါးေရး၀ုိင္း၀န္းလုပ္ေဆာင္
မွ်ေ၀ခံစားေသာ လုပ္ငန္းရပ္ဟုအၾကမ္းဖ်င္းသေဘာေပါက္မႈ႕အေပၚလက္ေတြ႔ျပသႏုိင္ေရးသည္အ
ေရးၾကီးလွေပသည္။ICA ကသမ၀ါယမ၏အႏွစ္သာရအဓိပၼါယ္ ျဖစ္ေသာ” A co-operative is an autonomous association of persons united voluntarily to meet  their comm ecomomic , social, and cultural needs and aspirations  through  a  jointly-owned  and  democratical-controlled enterprise.”“သမ၀ါယမဆုိသည္မွာစီးပြါးေရးလူမႈေရးဓေလ႔စရုိက္ျခင္း ဆႏၵတူရာလူမ်ားစုေပါင္းလွ်က္ လုိအပ္ခ်က္မ်ားႏွင္႔ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္မ်ားကုိ ဒီမုိကေရစီနည္းအရ ထိမ္းေၾကာင္းစီမံခန္႔ခြဲေသာစုေပါင္းပုိင္းဆုိင္စီးးပြါးေရးလုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္သည္႔ကုိယ္ၾကမၼာကုိယ္ဖန္တီးေသာ
လူထုအေျချပဳလူမႈေရးစီးပြြြါးေရးအဖြဲ႔အစည္းျဖစ္သည္”ဟုဆုိထားသလုိစည္းမ်ဥ္းအပုိဒ္(၂)
တြင္“Co-operatives are democratic organizations control  by their members, who actively participate in setting their policies and making decisions.  ………” ဟု၎
Democratic Member Control ကုိေဖၚျပထားျပီးအပုိဒ္(၄)တြင္Autonomy and Independence
ကုိေဖၚျပရာတြင္ “ Co-operatives are autonomous, self-help  organizations by their members. If they enter to agreements with other organizations, including governments, or raise capital from external sources, they do so on terms that ensure
Democratic  control by their members and maintain their co-operative autonomy.ဟု
ဆုိထားရာသမ၀ါယမစနစ္သည္ဒီမုိကေရးစီအေျခခံမ်ားျဖင္႔လြတ္လပ္စြာကုိယ္ၾကမၼာကုိယ္ဖန္းတီး
ခြင္႔အျပည္အ၀ရွိေသာအစုီးရမဟုတ္ေသာအဖြဲ႔အစည္းသာျဖစ္ေၾကာင္းေဖၚျပေနေပသည္။သုိေသာ္
ျမန္႔မာ႔သမ၀ါယမသမုိင္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္တြင္သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားသည္ပါ၀င္သူအဖြဲ႔၀င္မ်ား၏ဆႏၵျဖင္႔
လြတ္လပ္စြာလုပ္ကုိင္ခြင္႔ရရွိေသာကာလမ်ားတြင္းေအာင္ျမင္မႈမ်ားေပၚထြက္ခဲ႔ေသာ္
လည္းေခတ္ကာလအသီးသီးအစုိးရမ်ားပါ၀င္လႊမ္းမုိးကာမႈ၀ါဒခ်မွတ္ျခင္းဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ
လႊမ္းမုိးေစျခင္းမ်ားအားျပဳလုပ္လာသည္႔အခါပါ၀င္လုပ္ေဆာင္သူမ်ားမွတက္ၾကြစြာတိထြင္ဆန္းသစ္
လုိစိတ္မ်ားနည္းပါးလွ်က္အစုိးရအရာရွိမ်ားအလုိက်လုပ္ကုိင္ၾကရသျဖင္႔တျဖည္းျဖည္းအဖြဲ႔၀င္မ်ားဆႏၵႏွင္႔
အညီမေဆာင္ရြက္ႏုိင္ေသာအခါျပည္သူအမ်ားပါ၀င္မႈေလွ်ာ႔နည္မႈျဖင္႔ၾကဳံေတြ႔ေတာ႔သည္။
သမ၀ါယမမ်ားဖြံျဖဳိးတုိးတက္မႈနည္းရေပေတာ႔သည္။သမ၀ါယမမ်ားဖြံျဖဳိးတုိးတက္ေစေရးအတြက္
ႏုိင္ငံတကာသမ၀ါမလုပ္ငန္းမ်ားနည္းတူသမ၀ါယမအသင္းမ်ားသည္လြတ္လပ္စြာကုိယ္႔ၾကမၼာကုိယ္ဖန္တီးခြင္႔ရေရး
(Autonomy and Independence)ေခါင္စဥ္ျဖင္႔ေဆာင္းပါရွင္စုိးမုိးက၂၀၁၂ခု
စက္တင္ဘာလထုတ္ဓနပ်ဳိးခင္းဂ်ာနယ္တြင္ေရးသားထားခ်က္မ်ားသည္သမ၀ါယမေလာကသာ
မ်ားျပန္လည္ဆင္ျခင္စရာဟုထင္ပါသည္။
          ျပည္သူအမ်ားက သမ၀ါယမလုပ္ငန္းသည္ အစုိးရမ်ားသာလႊမ္းမုိးခ်ဳပ္ကုိင္လုပ္ေဆာင္
ေသာအလုပ္ဟုသာျမင္ေနၾကျပီးမိမိတုိ႔ မည္သည္႔အခန္းက႑မွပါ၀င္ရမည္ကုိမသိရွိဘဲကာလ
တစ္ခုအတြင္းက ေပ်ာက္ကြယ္သြားခဲ႔ရေသာသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားႏွင္႔စြမ္းေဆာင္ရည္ျပည္၀ျခင္း
မရွိခဲ႔သည္႔လုပ္ငန္းမ်ားကုိေတြ႔ၾကဳံခဲ႔ရသျဖင္႔ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္ေရး ႏွင္႔ ေအာင္းျမင္
ေသာသမ၀ါယမအသင္းမ်ားေပၚထြန္းလာေရးအတြက္ ဆႏၵတူမ်ား၊လုပ္ငန္းတူမ်ားေပါင္းစုကာလြတ္
လပ္စြာေဆာင္ရြက္နဳိင္မည္႔ ဥပေဒ၊နည္းဥပေဒ၊လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားျပဳျပင္ေျပာင္းလည္းရန္လုိအပ္
ေနျပီ ျဖစ္ေပသည္။ရွယ္ယာရွင္အဖြဲ႔၀င္မ်ား၏ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကသာအဆင္႔ဆင္႔စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ဆုံး
ျဖတ္သည္႔ စနစ္တစ္ရပ္ေပၚထြန္းမွသာအဖြဲ႔၀င္မ်ား၏အက်ဳိးကုိသယ္ပုိးႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။အသင္း
အဆင္႔ဆင္႔မွကုိယ္စာလွယ္မ်ားပါ၀င္ေသာမႈ၀ါဒခ်မွတ္ျခင္း ၾကီးၾကပ္ျခင္း စည္းရႈံးျခင္း၊ပညာ
ေပးျခင္းစသည္႔လုပ္ငန္းမ်ားလုပ္ေဆာင္ရန္အမ်ဳိးသားအဆင္႔သမ၀ါယမေကာင္စီတစ္ရပ္ျဖင္႔ေဆာင္
ရြက္ပါကပုိမုိထိေရာက္ေအာင္ျမင္မည္ဟုထင္ေပသည္ပုိမုိေကာင္းမြန္လက္ေတြၾကေသာအစီအမံ
မ်ားျဖင္႔က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန႔္ေဆြးေႏြးအေျဖထုတ္ကာျပဳျပင္မႈမ်ားလုပ္ေဆာင္ရန္လုိအပ္ပါသည္။
               ေျပာင္းလဲမႈျပဳျပင္မႈဆုိလွ်င္လက္ခံလုိသူနည္းေပသည္သုိ႔ေသာ္ေျပာင္းလည္းျခင္း၊
ျပဳျပင္းျခင္းမရွိပါက ဖြံျဖဳိးတုိးတက္မႈမရွိႏုိင္ဆုိသည္မွာလူသမုိင္းတေလွ်ာက္တုိးတက္မႈျဖစ္စဥ္မ်ားက
သက္ေသျပခဲ႔ျပီးျဖစ္သည္။အယူအဆမ်ားသည္အျမဲတမ္းအမွန္အျဖစ္ယူ၅ဳ္မရေသာ္လည္းလက္
ေတြ႔လူအမ်ား၏ဆႏၵနွင္႔ဘ၀ျဖစ္စဥ္မ်ားႏွင္႔နီးစပ္မႈရွိရန္ေတာ႔လုိေပသည္။ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတၾကီးက
ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ႔ခ်ေရးအတြက္အလုပ္တူရာဆႏၵတူရာမ်ားစုေပါင္း၅ဳ္အစုအဖြဲ႔မ်ားဖြဲ႔စည္းကာအဆင္႔
ဆင္႔ဖြဲ႔စည္းလုပ္ကုိင္ရန္အတြက္ Top down စနစ္ျဖင္႔မေဆာင္ရြက္ဘဲ bottom up စနစ္ျဖင္႔
တျဖည္ျဖည္ျခင္းေဆာင္ရြက္သြားၾကရန္ေက်းလက္ေဒသဖြံ႔ျဖဳိးေရးႏွင္႔ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာခ်ေရးအလုပ္
ရုံေဆြးေႏြးပြဲတြင္လမ္းညႊန္မႈျပဳထားရာျပည္သူလူထု၏စီးပြြါးေရးလုိအပ္ခ်က္အတြက္ျပည္သူလူထုကုိယ္တုိင္
ပါ၀င္လွ်က္ျပည္သူလူထုကုိယ္တုိင္စီမံခန္႔ခြဲ အုပ္ခ်ဳပ္လုပ္ကုိင္ေစလုိေၾကာင္းနာလည္မိ
ပါသည္။သမ၀ါယမစနစ္သည္၄င္းအခ်က္မ်ားႏွင္႔ျပည္႕စုံညီညႊတ္ေနေသာ္လည္း လက္ရွိဥပေဒ
နည္းဥပေဒႏွင္႔ယခင္ေခတ္အဆက္ဆက္ကညႊန္ႀကားခ်က္မ်ားကုိအေၾကာင္းျပဳလွ်က္ေခတ္ႏွင္႔
ေလွ်ာ္ညီးျခင္းမရွိသည္႔ၾကီးၾကပ္မႈေခါင္စဥ္ျဖင္႔အစိုးရ၏၀င္ေရာက္စြတ္ဖက္မႈမ်ားအေပၚသမ၀ါယမ၀ါဒီမ်ားက
လုိလားႏွစ္သက္ဖြယ္မရွိေတာ႔ေၾကာင္းတျဖည္ျဖည္ျပသလာၾကျပီျဖစ္ေပသည္။
            ျပည္သူမ်ား၏ေန႔စဥ္လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိသမ၀ါယမမ်ားကျဖည္ဆည္းေပးႏုိင္ပါသည္။
သုိ႔ေသာ္လြတ္လပ္စြာဖြဲ႕စည္းႏုိင္မႈႏွင္႔လြတ္လပ္စြာလုပ္ေဆာင္ႏဳိင္ေရးရွိမွသာအျပည္႔ျပဳိင္ဆုိင္မႈ
ရွိေနေသာစီးပြါးေရးစနစ္အတြင္းေျပာင္လြယ္ျပင္လြယ္ဆုံးျဖတ္လုပ္ကုိင္ခြင္႔မ်ားသမသါယမအသင္းမ်ားကရရွိေနမွ
သာသမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားအမွန္တကယ္ဖြံျဖဳိးတုိးတက္လာမည္ျဖစ္ပါသည္။ေခတ္
ေဟာင္းစနစ္ေဟာင္းကအတုိင္းဆက္လက္ဖက္တြယ္လုပ္ကုိင္ေနဦးမည္ဆုိပါကျပည္သူ၏ယုံၾကည္မႈပါ၀င္မႈမ်ားမွေ၀းေနအုံးမည္ျဖစ္ျပီး
Top downစနစ္ျဖင္႔ဖြဲ႔စည္းလုပ္ကုိင္ပါကလည္းအရည္အခ်င္း
အားနည္းသည္႔အေရအတြက္မ်ားသာတုိးပြားကာျပည္သူမ်ား၏သမ၀ါယမလုပ္ငန္မ်ားအေပၚယုံ
ၾကည္သက္၀င္မႈပုိမုိေလွ်ာ႔က်လာမည္ျဖစ္သည္။သုိ႔ျဖစ္ပါ၅ဳ္ျပည္သူမ်ား၏ေန႔စဥ္စား၀တ္ေနေရးလုိ
အပ္ခ်က္မ်ားကုိျဖည္႔ဆည္းလုပ္ကုိင္ေပမည္႔သမ၀ါယမလုပ္ငန္းမ်ားဖြံျဖဳိးတုိးတက္လာေစရန္ဆုိပါက
အေတြးေဟာင္း၊လုပ္ကုိင္နည္းစနစ္ေဟာင္း၊မႈ၀ါဒဥပေဒေဟာင္းမ်ားကုိေျပာင္းႏုိင္ျပင္ႏုိင္မွေအာင္
ျမင္မႈပုိမုိရရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္းေရးသားလုိက္ရပါသည္။